خوئى ، تبريزى ، سيستانى : پنج يك آن به عهدهء خود بخشنده است و چيزى بر اين شخص نيست . مسأله 1764 اگر از كافر يا كسى كه به دادن خمس عقيده ندارد ( 1 ) ، مالى به دست انسان آيد ، واجب نيست خمس آن را بدهد ( 2 ) اين مسأله ، در رسالهء آيت الله بهجت نيست ( 1 ) تبريزى : و يا از روى عصيان خمس نداده . . سيستانى : يا خمس نمىدهد . . ( 2 ) گلپايگانى ، صافى : ولى زمينى را كه از كافر ذمّي بخرد كه او از مسلمان خريده و خمسش را نداده باشد بايد خمسش را به شرحى كه گفته مىشود بدهد . فاضل : مسأله اگر كافر يا كسى كه به خمس اعتقادى ندارد چيزى را به انسان هديه بدهد انسان مالك آن مىشود و لازم نيست خمس آن را بدهد . بلى اگر آنچه را كه گرفته در طول سال صرف مؤونه او نشود و از درآمد سال او زياد بيايد بايد خمس آن را بپردازد . مكارم : مسأله هرگاه مالى به دست انسان از شخص كافر ، يا كسى كه عقيده به خمس ندارد ، از طريق تجارت يا غير آن بيايد ، دادنِ خمس آن واجب نيست ، امّا اگر عقيده به خمس دارد ولى خمس آن را نداده ، دادن خمس آن واجب است . زنجانى : مسأله اگر به شيعهء دوازده امامى ، مالى از پيروان ديگر فرقه هاى اسلامى يا از كافران برسد ، واجب نيست خمس آن را بدهد . مسأله اختصاصى مكارم : مسأله 1485 اگر اجمالًا مىدانيم كسى عقيده به خمس دارد و خمس نمىدهد ولى نمىدانيم خصوص مالى را كه به ما داده خمس به آن تعلق گرفته يا نه ، مثل اين كه احتمالًا اموالى از طريق ارث به او رسيده ، يا وام گرفته و احتمال مىدهيم اين مال از آنها باشد ، تصرّف در چنين مالى اشكال ندارد و خمس آن لازم نيست ، همچنين قبول دعوت اين گونه اشخاص و يا نماز خواندن در خانهء آنها جايز است ، مگر اين كه بدانيم غذايى را كه تهيّه كرده و يا خانهء او از پولهايى است كه خمس آن را نداده . مسأله 1765 تاجر و كاسب و صنعتگر و مانند اينها ( 1 ) از وقتى كه شروع به كاسبى مىكنند ( 2 ) يك سال كه بگذرد ، بايد خمس آنچه را كه از خرج سالشان زياد مىآيد بدهند ( 3 ) و كسى كه شغلش كاسبى نيست ( 4 ) اگر اتفاقاً معامله‌اى كند و منفعتى ببرد ( 5 ) بعد از آن كه يك سال از موقعى كه فايده برده بگذرد ، بايد خمس مقدارى را كه از خرج سالش زياد آمده بدهد . ) * ( 1 ) فاضل : كه در كسب آنها تدريجاً سود حاصل مىشود . . ( 2 ) خوئى ، تبريزى : از وقتى كه منفعت مىبرند . . ( 3 ) سيستانى : و همچنين است منبرى و امثال او ، هر چند درآمد او در مواقع خاصّى از سال باشد ، اگر معظم مخارج سال را كفاف دهد و كسى كه شغلى ندارد كه از آن ، مخارج زندگى را تحصيل كند و از كمك دولت يا مردم استفاده مىكند ، يا اتّفاقاً سودى بدست مىآورد ، بعد از آن كه يك سال از موقعى كه فائده برده بگذرد ، بايد خمس مقدارى را كه از خرج سالش زياد