آمده بدهد پس براى هر منفعت مىتواند سال جداگانه‌اى حساب كند . ( 4 ) فاضل : مانند كشاورز كه دفعتاً سود به دستش مىآيد مبدأ سال خمس وى از موقعى كه فايده برده است مىباشد . ( 5 گلپايگانى ، خوئى ، تبريزى ، صافى : اگر اتفاقاً منفعتى ببرد . . مكارم : مسأله آغاز سال براى حساب خمس هر كسى اولين درآمد اوست ، يعنى اگر كسى شروع به تجارت و كسب و صنعت و زراعت و غير اينها كند ، اولين زمانى كه درآمد براى او حاصل مىشود اوّل سال خمس اوست و نمىتوان با قصد و نيّت آن را جلو يا عقب انداخت و اگر بخواهد اوّل سال را جلو بيندازد راهش اين است كه حساب سال خود را زودتر از موعد معين برسد و خمس خود را بپردازد ، همان وقت ، اوّل سال او خواهد شد . زنجانى : مسأله تاجر و كاسب و صنعتگر و مانند اينها ، چنانچه منفعت آنها از مخارج سال كه ابتداىآن وقتى است كه منفعت مىبرند ، زياد بيايد ، بايد خمس مقدار زيادى را بدهند ، همچنين كسى كه شغلش كاسبى نيست و اتفاقاً منفعتى برده ، ابتداىسال وى وقتى است كه منفعت برده است . مسأله 1766 انسان مىتواند در بين سال هر وقت منفعتى به دستش آيد ، خمس آن را بدهد ( 1 ) و جايز است دادن خمس را تا آخر سال ( 2 ) تأخير بيندازد ( 3 ) و اگر براى دادن خمس ، سال شمسى قرار دهد ، مانعى ندارد ( 4 ) ) * ( 1 ) زنجانى : بلكه اگر بداند كه منفعت صرف مخارج وى نمىگردد لازم است همان وقت كه منفعت بدست مىآورد خمس آن را بدهد و در صورتى كه نمىداند كه منفعت وى از مخارج سال وى زياد مىآيد يا نه ، جايز است دادن خمس را تا آخر سال تأخير بيندازد و براى دادن خمس مىتوان سال شمسى يا قمرى را ملاك قرار داد . ( 2 ) بهجت : تا آخر سال قمرى . . ( 3 ) اراكى : بقيّه مسأله ذكر نشده . سيستانى : ولى اگر بداند تا آخر سال به آن نياز پيدا نمىكند ، بنا بر احتياط واجب بايد فوراً خمس آن را بدهد . . مكارم : مىتواند آن را تا آخر سال تأخير بيندازد تا مخارج احتماليش را از آن بردارد . براى دادن خمس مىتوان معيار را سال شمسى يا سال قمرى قرار داد . ( 4 ) بهجت : اگر براى دادن خمسِ زراعت و مانند آن ، كه مطابق سال شمسى انجام مىشود ، سال خمسى را شمسى قرار دهد ، اشكال ندارد . مسأله اختصاصى مكارم : مسأله 1489 كسى كه درآمد اضافى ندارد قرار دادن سال خمس براى او لازم نيست . مسأله 1767 ( كسى كه مانند تاجر و كاسب بايد ( 1 ) براى دادن خمس ، سال قرار دهد ( 2 ) ، اگر منفعتى به دست آورد و در بين سال بميرد ، بايد مخارج تا موقع مرگش را از آن منفعت كسر كنند و خمس باقيمانده را بدهند ( 3 ) ) * ( 1 ) [ كلمهء " بايد " در رساله آيات عظام : خوئى ، زنجانى و تبريزى نيست ]