دانه بستن آنها است . . بهجت : بنا بر أظهر و أحوط زكات گندم و جو وقتى واجب مىشود كه دانهء آنها سفت و محكم شود . . ( 2 ) اراكى : زكات كشمش وقتى واجب مىشود كه دانه هاى آن غوره شده باشد . . خوئى ، تبريزى ، سيستانى : زكات كشمش وقتى واجب مىشود كه انگور مىباشد . . فاضل : زكات كشمش وقتى واجب مىشود كه انگور صدق كند . . زنجانى : زكات كشمش وقتى واجب مىشود كه به آن انگور گفته شود . . مكارم : زكات انگور و ( كشمش ) موقعى است كه ميوه برسد و به آن انگور گويند . . بهجت : زكات كشمش وقتى واجب مىشود كه به صورت غوره است . . ( 3 ) اراكى : زكات خرما وقتى واجب مىشود كه سرخ يا زرد شده باشد . . گلپايگانى ، صافى : موقعى هم كه رنگ خرما زرد يا سرخ شد بنا بر احتياط زكات آن واجب مىشود و اگر اتفاقاً ملاحظه موقعى كه به آنها گندم و جو و انگور و خرما گويند موافق با نفع فقرا باشد احتياط واجب ملاحظهء صرفهء فقراء است مثل آن كه كسى مالك گندم يا جو شود بعد از بسته شدن دانه هاى آنها و پيش از آن كه به آنها گندم و جو بگويند كه در چنين صورتى احتياط واجب آن است كه زكات آن را مالك دوم نيز بدهد . . زنجانى : موقعى هم كه رنگ خرما زرد يا سرخ شد ، زكات آن واجب مىشود . . خوئى ، سيستانى ، تبريزى : زكات خرما وقتى واجب مىشود كه عرب به آن تمر گويد . . مكارم : [ زكات ] خرما زمانى است كه خرما برسد و قابل خوردن شود . . بهجت : خرما هم موقعى كه شروع به زرد يا قرمز شدن كند ، زكات آن واجب مىشود . . فاضل : زكات خرما موقعى واجب مىشود كه به آن خرما گفته شود . . ( 4 ) مكارم : مگر اين كه بخواهند آن را به صورت تر مصرف كنند كه بايد زكات آن را بدهند به شرط اين كه خشك شدهء آن به حدّ نصاب برسد . گلپايگانى ، صافى : در خرما و كشمش موقعى است كه انگور كشمش ، و رطب تمر شده باشد . فاضل : در خرما و كشمش موقعى است كه انگور ، خشك شده ، كشمش شود و رطب تمر شده باشد . بهجت : در خرما موقع چيدن و در كشمش هنگامى است كه خشك شده باشد . زنجانى : در خرما موقعى است كه در لغت عرب به آن تمر مىگويند ، و در كشمش موقعى است كه انگور خشك شده و به آن كشمش گفته شود . سيستانى : وقت ملاحظه نصاب ، وقت خشكيدن آنها است ، و وقت وجوب پرداخت زكات در گندم و جو موقع خرمن و جدا كردن كاه آنها است و در خرما و كشمش موقع چيدن آنها است كه اگر از اين وقت بدون عذر و با بودن مستحقّ تأخير بيفتد و تلف شود ، مالك ضامن است . مسأله 1859 اگر موقع واجب شدن زكات گندم و جو و كشمش و خرما كه در مسألهء پيش گفته شد ، صاحب آنها بالغ باشد ( 1 ) ، بايد زكات آنها را بدهد . ) *