( 1 ) زنجانى : صاحب آنها شرايط واجب شدن زكات را دارا باشد ، مثلًا بالغ باشد ، بايد زكات آنها را بدهد ، و اگر اين شرايط را بعداً دارا گردد ، زكات واجب نيست . خوئى ، تبريزى : مسأله در موقع واجب شدن زكات گندم و جو و كشمش و خرما كه در مسألهء پيش گفته شد ، چنانچه صاحب آنها بالغ و عاقل و آزاد و متمكَّن از تصرّ فباشد ، بايد زكات آنها را بدهد و اگر بالغ يا عاقل ( تبريزى : بالغ و عاقل ) نباشد واجب نيست . سيستانى : مسأله در ثبوت زكات در گندم و جو و كشمش و خرما كه در مسأله پيش گفته شد معتبر نيست كه مالك بتواند در آن تصرّف كند ، پس اگر مال در دست خود يا وكيلش نباشد ، مثلًا كسى آنها را غصب كرده باشد ؛ هرگاه بدست او رسيد ، زكات بر او واجب است . مسأله 1860 اگر صاحب گاو و گوسفند و شتر و طلا و نقره در تمام سال ديوانه باشد ، زكات بر او واجب نيست . ولى اگر ( 1 ) در مقدارى از سال ديوانه باشد و در آخر سال عاقل گردد ( 2 ) چنانچه ديوانگى او به قدرى كم باشد كه مردم بگويند در تمام سال عاقل بوده بنا بر احتياط ، زكات بر او واجب است . اين مسأله در رساله آيت الله مكارم نيست ( 1 ) اراكى ، فاضل : و اگر . . ( 2 ) اراكى : هر چند مدّت ديوانگى او كم باشد ، زكات بر او واجب نيست . فاضل : هر چند مدّت ديوانگى او كم باشد در وجوب زكات اشكال است و همين طور اگر بچه در اثناى سال بالغ شود . گلپايگانى ، صافى : بنا بر احتياط مستحبّ زكات را بدهد . بهجت : اگر در مقدارى از سال هم ديوانه شود نيز زكات بر او واجب نيست . سيستانى : رجوع كنيد به ذيل مسألهء 1857 . خوئى ، تبريزى ، زنجانى : مسأله اگر صاحب گاو و گوسفند و شتر و طلا و نقره در تمام سال يا در مقدارى از آن ديوانه باشد ، زكات بر او واجب نيست . مسأله 1861 اگر صاحب گاو و گوسفند و شتر و طلا و نقره در مقدارى از سال مست يا بيهوش شود ( 1 ) ، زكات از او ساقط نمىشود ( 2 ) . و همچنين است اگر موقع واجب شدن زكات گندم و جو و خرما و كشمش مست يا بيهوش باشد . ) * اين مسأله در رساله آيت الله مكارم نيست ( 1 ) زنجانى : در تمام سال يا مقدارى از آن مست يا بيهوش باشد . . ( 2 ) بهجت : بنا بر أحوط . . مسأله 1862 مالى را كه از انسان غصب كرده‌اند و نمىتواند ( 1 ) در آن تصرّف كند زكات ندارد ( 2 ) و نيز اگر ( 3 ) زراعتى را از او غصب كنند و موقعى كه زكات آن واجب مىشود ، در دست غصب كننده باشد ، موقعى كه به صاحبش برمىگردد زكات ندارد ( 4 ) ) * ( 1 ) بهجت : به هيچ وجه . . ( 2 ) خوئى ، فاضل ، تبريزى : بقيّه مسأله ذكر نشده .