تشكيل شده كه سرمايهء آن از حقوق شرعى است ، آيا پرداخت خمس درآمد آن واجب است ؟ آيا مصرف خمس آن به نفع مؤسسه جايز است ؟ ج : تجارت با حقوق شرعى كه واجب است به مصرف موارد مقررهء شرعيهء آن برسد و خوددارى از مصرف آن ، هر چند به قصد استفاده از منافع آن در يك مؤسسه فرهنگى باشد ، بدون اجازهء ولىّ امر خمس اشكال دارد ، و در صورتى كه با آن تجارت شود ، سود حاصله تابع سرمايه است كه بايد در همان موارد مصرف سرمايه صرف شود و خمس ندارد . بله ، تجارت با هدايايى كه به مؤسسه داده مىشود ، اشكال ندارد ، و سود و درآمد آن در صورتى كه سرمايه ملك مؤسسه باشد ، خمس ندارد . س 1034 : اگر در چيزى شك داشته باشيم كه خمس آن را داده‌ايم يا خير ، ولى ظنّ غالب به پرداخت خمس آن باشد ، وظيفهء ما چيست ؟ ج : اگر مشكوك از چيزهائى باشد كه خمس به آن تعلق گرفته است ، تحصيل يقين به پرداختِ خمس آن واجب است . س 1035 : هفت سال پيش مقدارى خمس بر من واجب شد ، و آن را با مجتهد دستگردان كرده و قسمتى از آن را پرداختم ، بقيهء آن بر ذمّه‌ام باقى ماند و از آن تاريخ تا كنون نتوانسته‌ام مبلغ باقيمانده را بپردازم ، تكليف من چيست ؟ ج : مجرد عجز از پرداخت خمس ، موجب فراغت ذمّه نمىشود ، بلكه واجب است كه هر زمانى كه توانائىِ پرداختِ بدهى بابت خمس را داشتيد ، آن را هر چند به تدريج بپردازيد . س 1036 : آيا مبلغى را كه به عنوان خمس مالى كه متعلق خمس نبوده ، پرداختم ، مىتوانم بابت خمس مالى كه فعلًا بدهكارم ، حساب كنم ؟ ج : اگر در مصارف شرعى آن مصرف شده ، بابت اداى بدهى كنونى شما از خمس محسوب نمىشود . ولى اگر عين آن موجود باشد مىتوانيد آن را مطالبه نمائيد . س 1037 : آيا خمس و زكات بر كودكانى كه هنوز به سن تكليف نرسيده‌اند ، واجب مىشود ؟ ج : زكات مال بر شخص غير بالغ واجب نيست ، ولى اگر خمس به مال او تعلق بگيرد ( مثل اينكه معدن يا حلال مخلوط به حرام باشد ) ، بر ولى شرعى او پرداخت آن واجب است ، مگر خمسِ سودِ حاصل از تجارت با اموالِ او يا منافع كسبش كه پرداخت آن بر ولى واجب نيست ، بلكه بنا بر احتياط در صورتى كه سود حاصله باقى بماند اداى خمس آن بر خود طفل بعد از رسيدن به سن تكليف ، واجب است . س 1038 : اگر شخصى مقدارى از حقوق شرعى و سهم امام عليه السلام و چيزهائى را كه صرف آن در مصارف شرعيش بايد با اجازهء يكى از مراجع باشد ، در يكى از مؤسسات دينى يا ساختمان مدرسه يا مسجد يا حسينيّه مصرف كند ، آيا شرعاً حقّ دارد آنچه را كه به عنوان اداى حقوق شرعى كه بر عهدهء او بوده ، به مصرف رسانده ، پس بگيرد و يا زمين آن را پس بگيرد و يا اقدام به فروش ساختمان آن مؤسسه نمايد يا خير ؟