سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
101
توضيح المسائل مراجع ( فارسي )
زندگى مىكنم ، پدرم پيرمردى كهنسال و از كار افتاده است كه در آمدى ندارد و چهار سال است كه همهء مخارج زندگى را من تأمين مىكنم . با توجّه به اينكه نمىتوانم هم خمس درآمد سالانه را بدهم و هم مخارج زندگى را تأمين كنم ، و مبلغ نوزده هزار تومان هم از خمس درآمد سالهاى قبل بدهكارم و آن را يادداشت كردهام تا بعداً بپردازم ، خواهشمندم توضيح فرمائيد كه آيا جايز است خمس درآمدهاى سال را به نزديكان خود مثل پدر و مادر بدهم ؟ ج : اگر پدر و مادر شما قدرت مالى ادارهء امور زندگى خود را ندارند و شما توانائى كمك به آنان را داريد ، كمك به آنان بر شما واجب مىشود ، و آنچه را كه جهت تأمين نفقهء آنان مىپردازيد ، جزو مؤونه شما محسوب است ، ولى شرعاً نمىتوانيد آن را به جاى خمس كه دادن آن هم واجب است ، حساب نمائيد . س 1023 : مبلغى بابت سهم مبارك امام " عليه السلام " بر عهدهء من است كه بايد آن را به حضرتعالى بپردازم ، و از طرفى مسجدى هست كه احتياج به كمك دارد ، آيا اجازه مىفرمائيد كه مبلغ مزبور را به امام جماعت آن مسجد بدهم تا در ساختمان و تكميل آن مصرف نمايد ؟ ج : در حال حاضر ، سهمين مباركين براى ادارهء حوزه هاى علميه مورد نياز است . براى ساختمان مسجد و تكميل آن مىتوان از كمكهاى مؤمنين استفاده كرد . س 1024 : با توجّه به اينكه احتمال مىدهيم پدر ما در زمان حيات خمس اموال خود را به طور كامل نپرداخته باشد ، و ما قطعهاى از زمينهاى او را براى ساخت بيمارستان بخشيدهايم ، آيا مىتوان آن زمين را از خمس اموال متوفّى حساب كرد ؟ ج : زمين مذكور به عنوان خمس محسوب نمىشود . س 1025 : در چه مواردى بخشيدن خمس به كسى كه آن را مىدهد ، جايز است ؟ ج : سهم مبارك امام عليه السلام و سهم سادات ، قابل بخشش نيست . س 1026 : شخصى در پايان سال خمسى ، به طور مثال صد هزار تومان زائد بر مؤونه دارد كه خمس آن را داده است ، اگر در سال بعد مقدار آن به صد و پنجاه هزار تومان برسد ، آيا در سال جديد بايد خمس پنجاه هزار تومان را بپردازد يا اينكه بايد دوباره خمس صد و پنجاه هزار تومان را بدهد ؟ ج : اگر مالى كه خمس آن داده شده ، در سال جديد مصرف نشود و باقى بماند ، دوباره خمس ندارد ، و اگر درآمد آن سال به طور مشترك با مال مخمس در مؤونه سال مصرف شود ، واجب است كه خمس باقيمانده در پايان سال به نسبت غير مخمّس به مخمّس پرداخت شود . س 1027 : طلاب علوم دينى كه هنوز ازدواج نكردهاند و مسكنى ندارند ، اگر درآمدى از طريق تبليغ و كار يا سهم امام عليه السلام داشته باشند ، آيا مشمول خمس است يا اينكه مىتوانند بدون پرداخت خمس ، آن را به اين دليل كه از وجوب خمس استثنا شده ، براى هزينه هاى ازدواج پسانداز كنند ؟ ج : حقوق شرعى كه از طرف مراجع به طلَّاب محترمى اهدا مىشود كه مشغول تحصيل در حوزه هاى علوم دينى هستند ، خمس ندارد ، ولى ساير درآمدهائى كه از راه تبليغ و كار دارند ، اگر تا سر سال خمسى باقى بماند ، خمس آن واجب است .