است . ( مسأله 2285 ) اگر بدهكار غير از خانه‌اى كه در آن نشسته واثاثيه منزل وچيزهاى ديگرى كه به آنها احتياج دارد ، چيزى نداشته باشد ، طلبكار نمىتواند طلب خود را از أو مطالبه نمايد ، بلكه بايد صبر كند تا بتواند بدهى خود را بدهد . ( مسأله 2286 ) كسى كه بدهكار است ونمىتواند بدهى خود را بدهد چنانچه بتواند كاسبى كند كه واجب است كه كسب كند وبدهى خود را بدهد . ( مسأله 2287 ) كسى كه دسترسى به طلبكار خود ندارد ، چنانچه اميد نداشته باشد كه أو را پيدا كند ، بايد طلب أو را از طرف صاحبش به فقير بدهد . وبنابر احتياط از حاكم شرع اجازه بگيرد ، واگر طلبكار أو سيد نباشد ، احتياط مستحبى آنست كه طلب أو را به سيد فقير ندهد . ( مسأله 2288 ) اگر مال ميت بيشتر از خرج واجب كفن ودفن وبدهى أو نباشد ، بايد مالش را به همين مصرفها برسانند وبه وارث أو چيزى نمىرسد . ( مسأله 2289 ) اگر كسى مقدارى پول طلا يا نقره قرض كند وقيمت آن كم شود ، چنانچه همان مقدار را كه گرفته پس بدهد كافى است واگر قيمت آن زيادتر گردد لازم است همان مقدار را كه گرفته بدهد . ولى در هر دو صورت اگر بدهكار وطلبكار به غير آن راضى شوند اشكال ندارد . ( مسأله 2290 ) اگر مالي را كه قرض كرده از بين نرفته باشد وصاحب مال ، آن را مطالبه كند ، احتياط مستحب آنست كه بدهكار همان مال را به أو بدهد . ( مسأله 2291 ) اگر كسى كه قرض مىدهد شرط كند كه زيادتر از مقدارى كه مىدهد بگيرد ، مثلا يك من گندم بدهد وشرط كند كه يك من وپنج سير بگيرد ، يا ده تخم مرغ بدهد كه يازده تا بگيرد ، ربا وحرام است . بلكه اگر قرار بگذارد كه بدهكار كارى براي أو انجام دهد ، يا چيزى را كه قرض كرده با مقدارى جنس ديگر پس دهد ، مثلا شرط كند يك تومانى را كه قرض كرده با