( دوم ) عملي كه روزه را باطل مىكند بجا نياورد ، ولى نيت روزه نكند يا ريا كند ، يا قصد كند كه روزه نباشد ، يا قصد كند كارى كه روزه را باطل مىكند انجام دهد . ( سوم ) آن كه در ماه رمضان غسل جنابت را فراموش كند وبا حال جنابت يك روز يا چند روز روزه بگيرد . ( چهارم ) آن كه در ماه رمضان بدون اين كه تحقيق كند صبح شده يا نه ، كارى كه روزه را باطل مىكند انجام دهد ، بعد معلوم شود صبح بوده ، ونيز اگر بعد از تحقيق با اين كه گمان دارد صبح شده كارى كه روزه را باطل مىكند انجام دهد ، بعد معلوم شود صبح بوده ، قضاى آن روزه بر أو واجب است . بلكه اگر بعد از تحقيق شك كند كه صبح شده يا نه وكارى كه روزه را باطل مىكند انجام دهد بعد معلوم شود صبح بوده بايد قضاى روزه آن روز را بجا آورد . ( پنجم ) آن كه كسى بگويد صبح نشده وانسان بگفته أو كارى كه روزه را باطل مىكند ، انجام دهد ، بعد معلوم شود صبح بوده است . ( ششم ) آن كه كسى بگويد صبح شده وانسان بگفته أو يقين نكند ، يا خيال كند شوخى مىكند وكارى كه روزه را باطل مىكند انجام دهد ، بعد معلوم شود صبح بوده است . ( هفتم ) آن كه كور ومانند آن بگفته كسى ديگرى افطار كند ، بعد معلوم شود مغرب نبوده است . ( هشتم ) آن كه در هواي صاف بواسطة تاريكى يقين كند كه مغرب شده ووافطار كند ، بعد معلوم شود مغرب نبوده است . ولى اگر در هواي ابر به گمان اين كه مغرب شده افطار كند بعد معلوم شود مغرب نبوده ، قضا لازم نيست . ( نهم ) آن كه براي خنك شدن يا بىجهت مضمضه كند يعنى آب در دهان بگرداند وبىاختيار فرو رود وهمچنين است بنابر احتياط واجب اگر مضمضه براي وضوى غير نماز واجب باشد ولى اگر فراموش كند كه روزه است وآب را فرو دهد ، يا براي وضوى نماز واجب مضمضه كند وبىاختيار فرو رود ، قضا بر أو واجب نيست .