چهارم بنده تصرف او بىاذن مولى صحيح نيست و اگر مولى چيزى به او بخشد هم مالك نمىشود و بعضى گويند مالك مىشود به اين معنى كه مال بخشيده به بنده هم ملك بنده است بلا واسطه و هم ملك مولى بواسطه بنده و دو مالك دارد در طول يكديگر و كنيزى كه بنده به آن مال بخرد بر او حلال است و بر مولى حلال نيست مگر ملك بنده را فسخ كند و نظير آن را در اراضى مفتوح العنوة گفتيم ( صفحه 218 ) پنجم مريض تصرف او در بيشتر از ثلث مال خود ممنوع است اگر تبرعى باشد تا وارثان را تهى دست نگذارد و اطفال خرد سال وى بىروزى نمانند بلكه در روايات ابو بصير و سماعه از از تبرعات بسيار در حال صحت نيز منع شده است اگر از آن مرض برخيزد و شفا يابد تصرفاتى كه كرده است اگر چه تبرع باشد صحيح مىشود . و مقصود از تبرع تصرفاتى است كه در مقابل عوض نباشد مانند وقف و فروختن مال بسيار و گرانبها به بهاى اندك و انعام به طبيب و پرستار بيش از متعارف و امثال آن و اينها را منجزات مريض گويند و در باب وصيت نيز مذكور است ششم - مفلس . كسى است كه ديون او از مالش بيشتر شود و