العلامة الحلي ( مترجم : شعراني )
683
تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي )
است پنج را ضرب در 6 مىكنيم ( نه 4 را ) حاصل ضرب سى مىشود بهر يك از پدر و مادر پنج سهم مىدهيم و بيست سهم باقى را ميان پنج دختر هر يك چهار سهم . و اگر پدر و مادر با شش دختر باشند مال را شش قسم مىكنيم يكى پدر و يكى مادر و چهار سهم شش دختر را و ميان چهار سهم و شش دختر توافق است به نصف . نصف عدد دختران را كه 3 است در شش ضرب مىكنيم و حاصل ضرب 18 مىشود پدر و مادر را سه سهم و دختران را هر يك دو سهم مىدهيم . اگر به سبب وارث بودن زن و شوهر نتوان همه سهام فريضه را از تركه بيرون آورد يعنى مال ميت كمتر باشد از سهامى كه بايد به وارثان داد مثلا زنى از دنيا رفت و شوهر دارد و پدر و مادر و دختر ، چون تركه را دوازده قسمت كنيم سه سهم به شوهر بايد داد و دو سهم به پدر و دو سهم به مادر و از آن پنج سهم مىماند كه كمتر از نصف است و دختر خود مستحق نصف مال است در اينجا بايد نقص بر دختر آيد نه بر شوهر و پدر و مادر و همچنين هر جا كم آيد ، از دختر يا دختران و خواهر يا خواهران پدرى بايد برداشت نه مادرى . و اين مسأله عول است كه بدان اشاره كرديم . و اگر مردى از دنيا برود و دو خواهر امى و يك خواهر ابوينى داشته باشد با زوجه 3 سهم از دوازده به زوجه بايد داد و چهار سهم به خواهران امى و پنج سهم باقى به خواهر ابوينى و نقص بر او وارد مىشود چون مستحق 6 سهم است .