العلامة الحلي ( مترجم : شعراني )

545

تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي )

مهر المثل بر شوهر ثابت مىشود يعنى مهرى كه براى امثال آن زن در سن و جمال و نسب و مال در عادت مردم زمان متعارف باشد و اگر مهر المثل از مهر السنه بيشتر باشد همان مهر السنه بايد داد و در كشف اللثام گويد بر فرض بيش از مهر السنه باشد باز مهر المثل واجب است . براى كسى كه تعيين مهر نكند روايات مختلف آمده بعضى مهر السنه و بعضى مهر المثل و در اين باب اعتماد بر قول فخر الدين است گويد مهر المثل اگر بيش از مهر السنه باشد در غير نكاح ثابت مىشود مانند وطى شبهه اما در نكاح نبايد از مهر السنه تجاوز كند و مهر بيش از مهر السنه در دو جا ثابت مىشود : يكى در نكاح كه شوهر به رضاى خود آن را بر عهده گيرد و ديگر در وطى غصبى مانند زناى به اكراه يا شبهه يا هر جنايتى كه مهر المثل بر عهده جانى ثابت كند مانند كندن موى سر زن اما در نكاحى كه شوهر ملتزم به مهر بسيار سنگين نشده و زن به عقد بىمهر رضا داده است مهر المثل بيش از مهر السنه ثابت نمىشود و اكتفا به اقل بايد كرد . در صورتى كه مهر معين نكرده باشند اگر پيش از مقاربت زن را طلاق دهد بايد براى دل جويى زن مالى به او دهد و او را از خويش بهره مند سازد و آن را متعه گويند مرد فقير به اندازه وسع و قدرت خود و غنى به اندازه خود و آن را حدى معين نيست و فقير و غنى نيز مراتب مختلف دارند علامه در اين كتاب فرموده غنى جامه گرانبها يا ده دينار بدهد و متوسط پنج دينار و فقير