العلامة الحلي ( مترجم : شعراني )
480
تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي )
يك ربع مال را ببرند و مردم عوام اين گونه وصيت بسيار مىكنند كه در گفتن و تقرير آسان است اما غير فقيه ورزيده كه در حساب نيز ماهر باشد حل آن نمىتواند كرد از جمله ما خود مشاهده كرديم مردى دهقان در شهر متعه گرفته بود و خانه خريده زن متعه را در آن خانه نشانيده بود و خود در ده زن دائمه داشت با دو پسر و وصيت كرده بود زن متعه را به اندازه زن دائمه ارث دهند و خانه كه نشسته مال او باشد دو پسر به اين وصيت راضى بودند و زن دائمه راضى نبوده و اجازه نمىداد و مىگفتند هوائى خانه شهرى او به اندازه ربع تركه ارزش دارد كسان او متحير ماندند چه كنند تا آن كه بيكى از مراجع بزرگ وقت مراجعه كردند به اين بنده محول شد و من پس از دقت گفتم وصيت از ثلث بيشتر نيست و حاجت به اجازه ورثه ندارد و تركه را گفتم 24 قسمت كردند و ثلث آن 8 است و ربع آن كه قيمت خانه شهرى است 6 و قسمت زن دائمه و متعه را هر يك دو سهم دادم و پسران را هر يك هفت سهم و اگر قيمت خانه بيش از ربع بود مسأله پيچيده مىشد و در قواعد و تذكره فروع نظير اين بسيار ذكر كرده و در آخر آن فرموده است اين مسائل را آورديم تا فقيه حاذق ورزيده شود و آن چه بر او وارد آيد به قياس استخراج تواند كرد . اگر وصى يكى از مصارف را فراموش كند