محمد بن جرير الطبري ( مترجم : پاينده )
4927
تاريخ الطبرى ( فارسي )
سخن از اينكه چرا و چگونه منصور عيسى بن موسى را خلع كرد ؟ در بارهء ترتيبى كه ابو جعفر عيسى را خلع كرد اختلاف كردهاند : بعضىها گفتهاند ترتيبى كه ابو جعفر را به اين منظور رسانيد چنان بود كه ابو جعفر از پس وفات ابو العباس ، عيسى بن موسى را در ولايتدارى كوفه و سرزمين آن كه ابو العباسش گماشته بود ، به جا نهاد و او را حرمت و عزت مىكرد و چون به نزد ابو جعفر مىرفت او را به پهلوى راست خويش مىنشانيد و مهدى را به پهلوى چپ خويش مىنشانيد و رفتارش با وى چنين بود تا وقتى كه منصور مصمم شد كه مهدى را در كار خلافت بر او تقدم دهد . گويد : و چنان بود كه ابو العباس از پى خويش كار را براى ابو جعفر نهاده بود و از پى ابو جعفر براى عيسى بن موسى . و چون منصور بدين كار مصمم شد با عيسى بن موسى با ملايمت سخن كرد كه پسر خويش را بر او تقدم دهد . عيسى گفت : « اى امير مؤمنان ، پس قسمها و پيمانها كه به قيد عتق و طلاق و ديگر قسمهاى موكد به عهدهء من و تو و مسلمانان هست چه مىشود ، اين كار شدنى نيست . » گويد : و چون ابو جعفر مقاومت وى را بديد رنگى ديگر گرفت و وى را تا حدى از خويش دور كرد و بگفت تا مهدى را پيش از او اجازهء ورود دهند ، كه وارد مىشد و بر پهلوى راست منصور مىنشست و آنگاه به عيسى اجازهء ورود ميدادند كه وارد مىشد و زير دست مهدى بر پهلوى راست منصور مىنشست و به پهلوى چپ منصور به - جايى كه مهدى در آن مىنشسته بود نمىنشست . منصور از اين خشمگين مىشد ، و او را بيشتر تحقير مىكرد مىگفت مهدى را اجازه دهند ، پس از آن مىگفت كه عيسى بن على را اجازه دهند و اندكى صبر مىكرد و عبد الصمد بن على را اجازه مىداد ، آنگاه اندكى صبر مىكرد و عيسى بن موسى را اجازه مىداد و چون وقت ديگر مىرسيد به هر حال مهدى را