بريده شد ، اگر چه پدرانشان بودند يا فرزندانشان يا عشيره شان ، و چون او صلى الله - عليه و سلم درگذشت و خدا وحى خويش را به دو ختم كرد ، خليفگان نهاد بر روش پيمبرى وى كه حكم خدا را روان كنند و سنت و حدود وى به پا دارند و فرائض و حقوق وى را محفوظ دارند كه اسلام را به سبب آنها تأييد كند و دستگيره هاى آن را استوار بدارد و ريسمان محكم اسلام را به وسيلهء آنها نيرو دهد و از حريم آن دفاع كند و به سبب آنها ميان بندگان عدالت آرد و ولايتها را سامان دهد و او كه مبارك باد و و الا فرمايد : « * ( وَلَوْ لا دَفْعُ الله النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَفَسَدَتِ الأَرْضُ وَلكِنَّ الله ذُو فَضْلٍ عَلَى - الْعالَمِينَ 2 : 251 ) * » [ 1 ] يعنى : اگر خدا بعضى از مردم را به بعضى ديگر دفع نمىكرد زمين تباه مىشد ، ولى خدا با اهل جهان صاحب كرم است . « خليفگان خدا كه خدايشان وارثان كار پيمبران خويش كرده بود و جانشين آنها قرار داده بود از پى يك ديگر آمدند كه هر كه متعرض حقشان شد خدايش از پاى در آورد و هر كه از جماعتشان ببريد ، خدايش هلاك كرد ، و هر كه خلافتشان را تحقير كرد و حكم خداى را ، در بارهء آنها به ديدهء ترديد نگريست وى را مغلوب آنها كرد و بر او تسلطشان داد و وى را مايهء عبرت و اندرز ديگران كرد ، هر كه از اطاعتى كه مأمور پاى بندى و رعايت و وابستگى آن بود بگشت خدا با وى چنين كرد كه آسمانها و زمين به اطاعت وابسته است . خداى كه مبارك باد و و الا ، فرمايد : « * ( ثُمَّ اسْتَوى إِلَى السَّماءِ وَهِيَ دُخانٌ فَقالَ لَها وَلِلأَرْضِ ائْتِيا طَوْعاً أَوْ كَرْهاً قالَتا أَتَيْنا طائِعِينَ 41 : 11 ) * » [ 2 ] يعنى : آنگاه به آسمان پرداخت كه بخارى بود و به آن و به زمين گفت : به

--> [ 1 ] سوره بقره آيهء 252 [ 2 ] حم سجده آيهء . 1