محمد بن جرير الطبري ( مترجم : پاينده )
3091
تاريخ الطبرى ( فارسي )
وليد بن عتبه را بر مدينه گماشت . وى را دو بار سالارى حج كرد : به سال شصت و يكم و سال شصت و دوم . در اين سال عامل يزيد بن معاويه بر بصره و كوفه عبيد الله بن زياد بود . عامل مدينه در آخر سال وليد بن عتبه بود . عامل خراسان و سيستان سلم بن زياد بود . قضاى بصره با هشام بن هبيره بود . قضاى كوفه با شريح بود . در همين سال ، ابن زبير مخالفت يزيد آشكار كرد و با وى بيعت كردند . سخن از سبب عزل عمرو بن سعيد و ولايتدارى وليد بن عتبه سبب عزل عمرو بن سعيد و علنى شدن دعوت ابن زبير ، چنان كه عبد الملك بن نوفل گويد ، اين بود كه وقتى حسين عليه السلام كشته شد ابن زبير با مردم مكه سخن كرد و كشته شدن وى را مهم شمرد و عيب مردم كوفه گفت و مردم عراق را ملامت كرد . از پس حمد و ثناى خدا و صلوات محمد گفت : « مردم عراق خيانتگران - بدكارهاند ، به جز اندكى . و مردم كوفه بدترين مردم عراقند ، آنها حسين را دعوت كردند كه ياريش كنند و وى را به خلافت بردارند و چون پيش آنها رفت بر او تاختند و گفتند : يا تسليم شو كه ترا به مسالمت پيش پسر زياد بن سميه فرستيم كه حكم خويش را در بارهء تو روان كند ، يا جنگ را آماده شو . » وى مىدانست كه او و يارانش اندكند خدا عز و جل كسى را از غيب مطلع نكرده كه كشته خواهد شد ، ولى او مرگ شرافتمندانه را بر زندگى با ذلت برگزيد . خدا حسين را رحمت كند و قاتل حسين را زبون كند . بدينم قسم اين مخالفت و نافرمانى حسين عبرتى است كه كس به آنها تكيه نكند ، اما آنچه مقرر است مىشود و چون خدا كارى را بخواهد جلوگيرى