محمد بن جرير الطبري ( مترجم : پاينده )

1972

تاريخ الطبرى ( فارسي )

پهلوى سپاه تو باشند . نعيم با آرايش برفت و نزديك تپهء عسل منزل گرفت . تپه به سبب عسلى كه در آنجا گرفته بودند ، تپهء عسل نام گرفته بود ، و اين بوقتى بود كه فراريان را تعقيب مىكردند ، و فيرزان به تپه رسيد كه از چهار پايان حامل عسل و چيزهاى ديگر پوشيده بود و مانع حركت فيرزان شد و او به كوه زد و اسب خود را رها كرد كه دستگير شد و كشته شد . وقتى نعيم و همراهان در كنكور منزلگاه كردند ، دزدى چهارپايى از آن مسلمانان را برد و آنجا را قصر اللصوص ( دزدان ) ناميدند . آنگاه نعيم از تپه روان شد و مقابل همدان فرود آمد . مردم همدان حصارى شده بودند ، نعيم آنجا را محاصره كرد و ما بين همدان و جرميذان را بگرفت و مسلمانان بر همه ولايت همدان تسلط يافتند . و چون مردم شهر اين بديدند صلح خواستند به شرط آنكه با كسانى كه به صلح آمده بودند يكسان باشند . نعيم چنان كرد و پذيرفت كه جزيه بدهند و ذمى شوند . تنى چند از مردم كوفه ، عصمة بن عبد الله ضبى و مهلهل بن زيد طايى و سماك بن عبيد عبسى و سماك بن مخرمه اسدى و سماك بن خرشه انصارى ، را به دستبى گماشت و اينان نخستين كسانى بودند كه بر پادگانهاى دستبى گماشته شدند و با ديلمان جنگ كردند . اما به گفتهء واقدى فتح همدان و رى به سال بيست و سوم بود گويد : به قولى فاتح رى قرظة بن كعب انصارى بود . گويد : ربيعه بن عثمان به من گفت كه فتح همدان در جمادى الاول شش ماه پس از كشته شدند عمر بن خطاب بود و سالار آن مغيرة بن شعبه بود . گويد : به قولى فتح رى دو سال پيش از درگذشت عمر بود ، و بقولى وقتى عمر كشته شد سپاه وى مقابل رى بود . سيف گويد : در آن اثنا كه نعيم با دوازده هزار سپاه در شهر همدان بود و به