محمد بن جرير الطبري ( مترجم : پاينده )

1767

تاريخ الطبرى ( فارسي )

محمد بن اسحاق گويد : به سال پانزدهم بود و روايت وى را از پيش آورده‌ايم . سخن از بنيان بصره ابو جعفر گويد : به پندار واقدى به سال چهاردهم عمر بن خطاب رضى الله عنه به مردم مدينه گفت كه ماه رمضان را در مسجدها باشند و به ولايتها نوشت كه مسلمانان چنين كنند . گويد : به روايت مداينى و در همين سال ، يعنى سال چهاردهم ، عمر بن خطاب عتبة بن غزوان را سوى بصره فرستاد و گفت با همراهان خويش آنجا مقيم شود و ارتباط پارسيان مداين و اطراف را از آنجا ببرد . به پندار سيف ، بصره در ماه ربيع سال شانزدهم بنيان گرفت و از آن پس كه سعد از جلولا و تكريت و حصنين فراغت يافت عتبة بن غزوان از مداين سوى بصره رفت كه سعد به فرمان عمر وى را آنجا فرستاد . شعبى گويد : مهران به سال چهاردهم در ماه صفر كشته شد و عمر به عتبه يعنى ابن غزوان گفت : « خدا عز و جل حيره و اطراف آن را براى برادران شما گشود و يكى از بزرگان آنها كشته شده و بيم دارم كه برادران پارسيشان به كمك آنها آيند مىخواهم تو را به سرزمين هند بفرستم كه نگذارى مردم حيره از برادرانشان بر ضد برادران شما كمك گيرند و با آنها بجنگى ، شايد خداوند فتحى نصيب شما كند . به بركت خداوند روان شو و تا آنجا كه توانى از خدا بترس و به عدالت حكم كن و به وقت نماز كن و ذكر خدا بسيار گوى . » عتبه با سيصد و چند كس روان شد و جمعى از اعراب و باديه نشينان به دو پيوستند و با پانصد كس ، كمى بيشتر يا كمتر ، به بصره رسيد و در ماه ربيع الأول ، يا ربيع الآخر