محمد بن جرير الطبري ( مترجم : پاينده )

1535

تاريخ الطبرى ( فارسي )

بودند سه هزار كس نيز از پراكندگان سپاه خالد بن سعيد بود كه ابو بكر سالارى آن را به معاويه و شرحبيل داد . ده هزار كس نيز از كمكيان عراق با خالد بن وليد آمده بودند و اين بجز ششهزار كس بود كه با عكرمه به عقبدارى خالد بن سعيد بجاى مانده بودند كه همگى چهل و شش هزار كس شدند و هر سپاه با امير خود جداگانه جنگ مىكرد تا خالد از عراق بيامد و چنان بود كه اردوى ابو عبيده در يرموك مجاور اردوى عمرو بن عاص بود و اردوى شرحبيل مجاور اردوى يزيد بن ابى سفيان بود و بارها مىشد كه ابو عبيده با عمرو نماز مىكرد و شرحبيل با يزيد نماز مىكرد اما عمرو و يزيد با ابو عبيده و شرحبيل نماز نمىكردند . گويد : وقتى خالد بيامد مسلمانان چنين بودند و او نيز جداگانه اردو زد و با مردم عراق نماز كرد ، آنگاه خالد متوجه شد كه مسلمانان از اينكه باهان به كمك روميان آمده دلتنگ هستند و روميان از آمدن باهان خوشدل بودند و چون دو سپاه رو به رو شد خدا روميان را هزيمت كرد با كمكيان خويش به خندقها پناه بردند كه يك طرف آن واقوصه بود ، و يك ماه تمام در خندق خويش بماندند و كشيشان و شماسان و راهبان ترغيبشان مىكردند و مىگفتند : « مسيحىگرى در خطر است » تا همت گرفتند و در ماه جمادى الاخر براى جنگى كه بعدها جنگى همانند آن نبود برون شدند . گويد : و چون مسلمانان حركت روميان را بديدند و خواستند جداگانه آهنگ جنگ كنند خالد بن وليد ميان آنها رفت و حمد و ثناى خدا كرد و گفت : « در چنين روزى تفاخر و سر كشى روا نيست در كار جهاد مخلص باشيد و از عمل خويش خدا را منظور كنيد كه پس از اين روز روزها خواهد بود ، با قومى كه با تعبيه و نظم جنگ مىكنند جدا جدا و متفرق جنگ مكنيد كه اين نه رواست و نه سزاوار و آنكه از شما دور است اگر آنچه را شما مىدانيد بداند مانع اين رفتار مىشود ، در اين قضيه كه به شما دستورى داده نشده برأى درست كه مىدانيد عهده دار امور شما