محمد بن جرير الطبري ( مترجم : پاينده )
922
تاريخ الطبرى ( فارسي )
پانزده سال صريح است . ابو جعفر گويد : از شعبى روايت كردهاند كه پيش از آنكه وحى به پيمبر رسد مدت سه سال اسرافيل به نزد وى مىآمد ، و متن روايت كه به وسيلهء واقدى از شعبى نقل شده چنين است كه مدت سه سال اسرافيل قرين پيمبر خداى بود كه صداى او را مىشنيد اما خودش را نمىديد و پس از آن جبرئيل عليه السلام آمد . واقدى گويد : اين روايت را براى صالح بن دينار نقل كردم و گفت : « برادرزادهء من عبد الله بن ابو بكر بن حزم و عاصم بن عمرو بن قتاده در مسجد حديث مىگفتند و يك مرد عراقى اين روايت بگفت كه هر دوشان منكر آن شدند و گفتند : جز اين نشنيدهايم و ندانيم كه از آغاز وحى تا هنگامى كه پيمبر وفات يافت جبريل به دو وحى مىآورد . » از داود بن ابى عامر نيز روايت كردهاند كه پيمبر چهل ساله بود كه مبعوث شد و مدت سه سال اسرافيل قرين نبوت وى بود و كلمه و چيز به دو مىآموخت و قرآن به زبان وى نازل نشده بود و چون سه سال گذشت ، جبريل عليه السلام قرين نبوت وى شد و سيزده سال در مكه و ده سال در مدينه قرآن بر او نازل مىشد . ابو جعفر گويد : شايد آنها كه گفتهاند اقامت وى در مكه پس از نزول وحى ده سال بود ، مدت را از هنگامى كه جبريل وحى آورد به شمار آوردهاند و آنها كه مدت اقامت وى را سيزده سال دانستهاند از آغاز نبوت كه اسرافيل قرين وى بود شمردهاند و آن سه سال را كه مأمور به اظهار دعوت نبود به حساب آوردهاند . از قتاده روايتى ديگر بجز اين دو گفتار هست كه گويد : مدت هشت سال در مكه و ده سال در مدينه قرآن به پيمبر نازل مىشد . ولى از حسن روايت كردهاند كه مدت نزول قرآن ده سال در مكه و ده سال در مدينه بود .