را با وى بگفت . گويند : گفتار خدا عز و جل دربارهء كار پرويز پادشاه پارسيان و شاه روم بود كه فرمود : « * ( الم ، غُلِبَتِ الرُّومُ في أَدْنَى الأَرْضِ وَهُمْ من بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُونَ . في بِضْعِ سِنِينَ ، لِلَّه الأَمْرُ من قَبْلُ وَمن بَعْدُ وَيَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ . بِنَصْرِ الله يَنْصُرُ من يَشاءُ وَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ . وَعْدَ الله لا يُخْلِفُ الله وَعْدَه وَلكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ 30 : 1 - 6 ) * » [ 1 ] يعنى : روميان در نزديك اين سرزمين مغلوب گشتند و هم آنها از پس مغلوب شدنشان به زودى در طى چند سال غالب مىشوند جلوتر و بعدتر نيز همه كارها به ارادهء خداست ، و آن روز مؤمنان از يارى خدا شادمان شوند كه هر كه را خواهد يارى كند و همو نيرومند و رحيم است ، وعدهء خداست و خدا از وعدهء خويش تخلف نكند ولى بيشتر مردم نمىدانند . ذكر گويندهء اين سخن : از عكرمه روايت كرده‌اند كه روميان و پارسيان به سرزمين نزديك پيكار كردند و سرزمين نزديك اذرعات بود كه در آنجا رو به رو شدند و روميان منهزم شدند و اين خبر به پيغمبر صلى الله عليه و سلم و ياران وى رسيد كه به مكه بودند و حادثه براى آنها سخت بود كه غلبه گبران امى را بر روميان اهل كتاب خوش نداشتند ، و كافران مكه خوشدل شدند و ياران پيغمبر را شماتت كردند و گفتند : « شما اهل كتابيد و نصارى نيز اهل كتابند و ما اميانيم و برادران پارسى ما را بر برادران كتابى شما ظفر يافتند شما نيز اگر با ما پيكار كنيد بر شما ظفر مىيابيم . » و آيات الم غلبت الروم تا هم غافلون نزول يافت و ابو بكر صديق سوى كفار شد و گفت : « از غلبهء برادرانتان بر

--> [ 1 ] سورهء روم : 1 تا 6