محمد بن جرير الطبري ( مترجم : بلعمي )

1613

تاريخ الطبرى ( تاريخنامه طبرى ) ( فارسي )

تستعجلوه . مأمون دست باز كشيد ، و خواست كه او را غشى افتد از غايت فصاحت اين آيت و لطف به كار بردن او در اين واقعه . نيز از او چشم بر نتوانست داشت ، و هژده روز از آن خانه بيرون نيامد ، و به هيچ كار مشغول نشد الَّا به دو . . . » . ص 1250 ، س 5 : عيسى بن محمّد بن ابى طالب خالد المرورودى ، صورت درست نامى است كه در نسخه هاى ما نادرست آمده . ر . ك : تاريخ طبرى ، ج 11 ، ص 1030 . ص 1253 ، س 5 : شمار سال خليفگى مأمون در نسخه هاى ما ، بيست و پنج سال و پنج ماه آمده بوده است ، و آن درست نيست . در متن تاريخ طبرى ( ج 11 ، ص 1140 ) ، بيست سال و پنج ماه و بيست و سه روز آمده است ، و سال درگذشت او 218 ، و سال زادن او نيمهء ربيع الاول سال صد و هفتاد بود . يعقوبى مىنويسد : « مرگ او روز پنجشنبه سيزده روز [ مانده از رجب سال ] 218 روى داد و سنش چهل و هشت سال و چهار ماه بود . . . » . ر . ك : ترجمهء تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 493 ، ترجمهء مروج الذهب ، ج 2 ، صص 58 - 457 . ابن اثير مىگويد : « و فى هذه السنة - 218 - توفّى المأمون لاثنتى عشرة ليلة بقيت من رجب . . . و كانت خلافته عشرين سنة و خمسة اشهر و ثلاثة و عشرين يوما . . . و كان مولده للنصف من ربيع الاوّل سنة سبعين و مائه . . . » ( الكامل ، ج 6 ، صص 32 - 431 ) . ص 1272 ، س 10 : اين ابو الساج ديودار ، در متن تاريخ طبرى ( ج 11 ، ص 1228 ) همه جا ، ديوداد ، است و آن درست است . ر . ك : ترجمهء تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 504 . ص 1274 ، س 17 : در نسخهء اساس ما « بوزبار » آمده است . صورت متن از تاريخ طبرى است ( ج 11 ، صص 26 - 1125 ) . ص 1279 ، س 8 و 7 : وصف چهرهء معتصم در تاريخ طبرى چنين است ( ج 11 ، ص 1324 ) ، و درست همانند آن در الكامل ابن اثير ( ج 6 ، ص 524 ) :