محمد بن جرير الطبري ( مترجم : بلعمي )

1614

تاريخ الطبرى ( تاريخنامه طبرى ) ( فارسي )

« . . . و كان فيما ذكر ابيض اصهب اللحيه طويلها مربوعا مشرب اللون حمرة حسن العينين . . . » . شمار سال خليفگى او در تاريخ طبرى ( همانجا ) ، و نيز الكامل ( همانجا ) ، هشت سال و هشت ماه و در روز بود : « فكانت خلافته ثمانى سنين و ثمانية اشهر و يومين . . . » . يعقوبى مىگويد ( ترجمه ، ج 2 ، ص 505 ) : « سن او چهل و نه سال و حكومتش هشت سال بود . . . » . دينورى مىنويسد ( ترجمهء اخبار الطوال ، ص 423 ) : « معتصم باللَّه روز پنجشنبه نوزدهم ربيع الاول به سال دويست و بيست و هفت درگذشت . . . مدت خلافت او هشت سال و هشت ماه و هفده روز بود و به هنگام مرگ سى و نه ساله بود . » ص 1280 ، س 5 : وصف « يك چشم » فقط در متن ما آمده است . در تاريخ طبرى مىگويد ( ج 11 ، ص 1364 ) : « حسن الجسم قائم العين اليسرى و فيها نكت بياض . . . » در مجمل التواريخ و القصص آمده است ( صص 60 - 359 ) : « واثق مردى بود سپيد ، لون او به زردى زدى ، نيكو محاسن بود ، معتدل بالا و فراخ چشم و نقطه اى بر چشمش بود . . . » . و در شمار سال خليفگى او مىنويسد : « خلافت واثق پنج سال و شش ماه و شش روز بود ، و اين شش روز در تاريخ جرير نگويد » . متن تاريخ طبرى ، آنكه در دست ما است ، روزگار خلافت واثق را چنين نوشته است ( ج 11 ، ص 1364 ) : « و كانت خلافته خمس سنين و تسعة اشهر و خمسة ايام و قال بعضهم و سبعة ايام و اثنتى عشرة ساعة . . . » . ابن اثير نيز ( الكامل ، ج 7 ، ص 31 ) درست بمانند طبرى ، پنج سال و نه ماه و پنج روز آورده است خليفگى واثق را . ص 1280 ، س 8 : متن ما مىگويد : « برادر وى جعفر المتوكل بر وى نماز كرد » . اما در متن تاريخ طبرى آمده است ( ج 11 ، صص 64 - 1363 ) :