محمد بن جرير الطبري ( مترجم : بلعمي )
1495
تاريخ الطبرى ( تاريخنامه طبرى ) ( فارسي )
ما چنان مىپنداشتيم كه محمّد رسول خداى نيست و دين وى حقّ نيست و باطل است . . . عمرو گفت : من گستاخ بودم و گفتم : اى پادشاه ، تو نيز دست بياور و بيعت كن به دين اسلام تا من نيز بروم و بيعت كنم و متابعت وى كنم و به دين وى درآيم . نجاشى دست دراز كرد و با من بيعت كرد به دين اسلام . من از پيش وى برخاستم و بر قوم خود آمدم . . . چون . . . روى در مدينه داشتم خالد بن وليد . . . ديدم كه . . . روى در مدينه نهاده بود . او را گفتم : يا خالد كجا مىروى ؟ خالد گفت : يا عمرو ، نيك بنگرستم و مرا هيچ شك نماند كه اين محمّد پيغمبر خداى است و به مدينه مىروم كه مسلمان شوم . . . پس با يك ديگر همراه شدند و به مدينه آمدند ، و اول خالد بن الوليد در پيش سيّد عليه السّلام رفت و اسلام آورد ، و بعد از آن عمرو برفت . . . » در مغازى واقدى ( ج 2 ، صص 50 - 741 ترجمه ، ج 2 ، صص 72 - 565 ) عمرو بن اميّة الضمرى ، فرستادهء رسول خدا به نزد نجاشى ، با نامه اى آمده بود تا نجاشى ، ام حبيبه ، دختر ابو سفيان را به ازدواج آن حضرت در آورد . نيز ر . ك : الكامل ، ج 2 ، صص 31 - 230 . نقل اسلام آوردن خالد بن وليد در مغازى از زبان خود او مفصّل آمده است . ص 248 ، س 8 : در متن ما ، بر خلاف همهء منابع ، سومين امير سپاه اسلام بر حسب سفارش پيامبر ( ص ) خالد ابن وليد آمده بوده كه من وجه درست را آوردم ( تاريخ طبرى ، ج 3 ، صص 18 - 1610 ، طبقات الكبير ، ج 2 ، ق 1 ، صص 94 - 92 ، مغازى ، ج 2 ، ص 756 ترجمه ، ج 2 ، ص 576 ) . در سيرت رسول الله ( ج 2 ، ص 852 ) مىگويد : « . . . سيّد . . . چون ماه جمادى الاولى در آمد ، سه هزار مرد از لشكر خود ترتيب كرد ، و ايشان را به غزو كفار روم فرستاد ، و زيد بن حارثه بر سر ايشان امير كرد . . . » و چنين است در سيرة النّبى ( جزء ثالث ، ص 427 ) . چنان كه ديده مىشود ، سيرت رسول الله شمار فرستادگان اسلام را سه هزار تن مىآورد همچنانكه تاريخ طبرى ( همانجا ) . فقط متن ما است كه هزار تن مىگويد . البته نسخهء « ص » مورخ 713 « سه هزار تن » مىنويسد . ص 249 ، س 7 - 6 : نامها در نسخه ها مغشوش و نادرست بود كه بر حسب منابع اصلاح كردم . ص 249 ، س 17 : ثابت بن ارقم ياد شده در متن ما ، در متن تاريخ طبرى ( ج 3 ، ص 1615 ) « ثابت بن اقرم اخو بلعجلان » آمده است . اما نسخه بدل آن ثابت بن ارقم است .