تصحيح متن و نسخه ها متن حاضر نيمهء دوم ترجمهء تاريخنامهء طبرى ، يعنى بخش تاريخ اسلام آن است كه از « انساب پيغمبر ع » آغاز مىگردد و پس از آوردن كهنترين و اصيل ترين « سيرت پيامبر صلَّى الله عليه و آله و سلَّم » به نقل تاريخ خلفاى راشدين و خليفگان اموى و عباسى مىپردازد ، و به « خلافت المسترشد باللَّه » پايان مىپذيرد . از اين بخش تاكنون چاپى انتقادى صورت نپذيرفته بود . سالها پيش ، در 1341 ، بخش نخست كتاب كه فراگيرندهء احوال پيامبران و شاهان بود ، و شادروان بهار آن را آراسته بود و به وزارت فرهنگ سپرده بود ، به اهتمام مجدانهء استاد فقيد محمد پروين گنابادى با تصحيحات مجدد و مقدمه منتشر گرديد . اساس كار بهار ، نسخه اى ناشناخته و بى تاريخ بود ، و آن نسخه كه تاريخ داشت از سدهء نه هجرى بود . البته ، اينكه كه نسخه هايى كهن و به نسبت معتبر فراهم آمده است ، ارائهء چاپى انتقادى از بخش نخستين نيز ضرورى مىنمايد . از تاريخ طبرى ، چاپى سنگى در هندوستان شده است كه به قول بهار ، « يگانه نسخهء چاپى ترجمهء طبرى است . اين كتاب گذشته از اغلاطى كه معمول به كتب چاپ هند است و سقطات بىپايان كه گاه يك فصل از ميان رفته ، تصرفات عجيب و غريبى هم در متن كرده است ، و بعلاوه گاهى به جاى اشعار عربى كه محمد بن جرير روايت كرده و مترجم فارسى عينا نقل كرده در نسخهء مذكور اشعار فارسى ركيكى ساخته و گذاشته اند . . . » اين چاپ به سال 1291 هجرى در مطبع نولكشور لكنهو انجام گرفته است . به سال 1356 ، در انديشهء آراستن متنى انتقادى از ترجمهء تاريخنامهء طبرى شدم . طرح از مديران بنياد فرهنگ ايران و فرهنگستان ادب و هنر بود . فرهنگستان علوم اتحاد جماهير شوروى