محمد بن جرير الطبري ( مترجم : بلعمي )
مقدمه 31
تاريخ الطبرى ( تاريخنامه طبرى ) ( فارسي )
بر آن شده بود كه به آراستن بخش پيش از اسلام ترجمهء تاريخنامهء طبرى بپردازد . آنان بر آن بودند كه اين كار در حيطهء امكان دانشمندان شوروى است . از بنياد فرهنگ ايران مدد خواسته بودند كه پس از پايان كار ، حاصل تصحيحات و پژوهشهاى دانشمندان شوروى را بررسى كند و خود نيز در آراستن بخش اسلامى ترجمهء تاريخنامهء طبرى مباشر شود و سپس اين هر دو بخش را چاپ و منتشر سازد . چون از من خواسته شده بود كه در اين باب به مداقّه و بررسى پردازم ، كار را آغاز نهادم . به فهرستها و منابع نگريستم . دريافتم كه شمار نسخه هاى خطى شناختهء قابل اعتناى ترجمهء تاريخنامهء طبرى در كتابخانه هاى عمومى ايران و جهان ، از بيست افزون است . از نسخه ها و عكس آن ، آنچه را در دسترس بود بررسى كردم . كهنترين دستنويس ترجمهء تاريخ طبرى آن است كه به كتابخانهء آستان قدس رضوى نگهدارى مىشود ، و شادروان استاد مجتبى مينوى - روانش از بخشايش ايزدى برخوردار باد - در خرداد 1345 خورشيدى چاپى عكسى از آن در سلسلهء انتشارات بنياد فرهنگ ايران منتشر ساخت . و در مقدمهء آن به معرفى نسخه پرداخته است : ترجمهء فارسى تاريخ كبير ابو جعفر محمد بن جرير طبرى در سال 352 هجرى شروع شد . . . اين كتاب يكى از قديميترين كتابهاى بزرگ است كه به فارسى درى نوشته شده است و براى ما باقى مانده است . . . . شمارهء اين نسخه در آن كتابخانه - كتابخانهء آستان قدس - 7481 و عدد اوراق آن 244 ، و اخبار مندرج در آن مطابق است با حوادث سال 15 تا سال 132 هجرى . شروع آن مطابق است با متن تاريخ طبرى چاپ دار المعارف ، ج 3 ، ص 601 ، و چاپ نول كشور ( از ترجمهء فارسى ) ، ص 480 ، س 3 ، ولى عبارات اين نسخه با عبارات آن چاپ هند بسيار تفاوت دارد . . . . نسخه در ارزنجان ( از بلاد روم ) بر دست اسحق بن محمد بن عمر بن محمد شروانى نوشته شده است و در محرم 586 به پايان رسيده است . اشعار و عبارات عربى بسيار پر غلط است و فارسيها هم كم غلط نيست . . . ( - مقدمهء استاد مينوى ، چاپ عكسى ) . [ 1 ] من اولين گفتار اين نسخه را - سر آغاز آن افتاده است و از سال 15 ه شروع مىشود - با
--> [ 1 ] فهرست نسخه هاى خطى فارسى ، احمد منزوى ، ج 6 ، فهرست ميكروفيلمهاى كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ، به كوشش محمد تقى دانش پژوه ، ج 1 صص 38 - 37 و ج 3 ، صص 188 و 271 .