بر مىگردد ، و كلمه « رصد » به معناى مراقب و نگهبان است ، اين كلمه و كلمه « راصد » هم بر واحد اطلاق مىشود ، و هم بر جماعت ، و كلمه « رصد » در اصل مصدر است ، و مراد از « ما بين يديه » پيش روى رسول ، و مردمى است كه به سوى آنان فرستاده شده ، و مراد از « خلفه » بين او و بين مصدر وحى يعنى خداى سبحان است ، و منشا اين تعبير امتداد و مسافت موهومى است كه انسان از شنيدن كلمه « رسالت » در ذهن خود تصور مىكند . وقتى مىگوييم مثلا فرمانده فلان مامور را به سوى لشكريان فرستاد تا پيامش را به آنان برساند ، فورا در ذهن مسافتى تصور مىشود كه فرستنده در ابتداى آن و لشكر در انتهاى آن قرار دارد ، و مامور در بين راه است ، لشكر در پيش روى او و فرمانده در پشت سرش قرار گرفته . آيه شريفه راه رسيدن پيام غيبى يعنى آن رسالتهايى كه به رسول وحى مىشود را وصف مىكند ، هم چنان كه جمله « تا بداند كه رسالات پروردگارشان را رسانده‌اند » به آن اشاره دارد . و معناى آيه اين است كه : احدى را بر غيب خود مسلط نمىكند ، مگر رسولى را كه پسنديده باشد ، كه چنين رسولى را بر غيب خود مسلط مىكند ، چون او نگهبانانى از ملائكه بين رسول و مردم دارد ، و نگهبانانى هم بين رسول و خودش گمارده است . البته اين را مىدانيم كه سلوك رصد در پيش رو و پشت سر رسول ، براى حفظ وحى از هر تخليط و تغيير دادن ، يعنى كم و زياد كردن است ، كه ممكن است از ناحيه شيطانها با واسطه و يا بىواسطه صورت بگيرد . در جمله * ( « لِيَعْلَمَ أَنْ قَدْ أَبْلَغُوا رِسالاتِ رَبِّهِمْ » ) * ضمير در « ليعلم » به خداى سبحان بر مىگردد ، و ضمير جمع در « ابلغوا » و در « ربهم » به كلمه « من - كسى كه » بر مىگردد ، به اعتبار اينكه معناى اين كلمه جمع ، و منظور از آن هر پيغمبرى است كه او پسنديده باشد . ممكن هم هست به كلمه « رسول » بر گردد ، به اعتبار اينكه منظور از آن جنس رسول است ، نه يك رسول معين ، و مراد از اينكه فرمود : « تا خدا بداند » با اينكه خدا هميشه و همه چيز را مىداند ، علم فعلى خدا است ، كه عبارت است از تحقق ابلاغ در خارج ، و اين گونه تعبيرها در قرآن كريم بسيار آمده ، از آن جمله فرموده : « فَلَيَعْلَمَنَّ اللَّه الَّذِينَ صَدَقُوا وَلَيَعْلَمَنَّ الْكاذِبِينَ » . و اين جمله علت سلوك رصد در پيش رو و پشت سر رسول را بيان مىكند ، مىفرمايد : براى اين رصد مىگماريم تا محقق شود كه رسولان بدون تغيير و تبديل رسالات پروردگارشان را به مردم ابلاغ كرده‌اند .

--> ( 1 ) پس همه براى اين است كه خدا بشناسد چه كسانى راست گفتند ، و براى اين است كه بداند كاذبين را سوره عنكبوت ، آيه 3 .