بيان آيات اين آيات داستان هلاكت قوم نوح ، و تتمه نفرين آن جناب عليه ايشان را حكايت مىكند . * ( « مِمَّا خَطِيئاتِهِمْ أُغْرِقُوا فَأُدْخِلُوا ناراً . . . » ) * كلمه « من » در « مما » در عين اينكه ابتدايى است ، و ابتداى هدف را مىرساند ، به حسب مورد ، تعليل را هم افاده مىكند ، و كلمه « ما » زايده است ، كه تنها براى تاكيد و پر اهميت بودن سخن آمده ، و كلمه « خطيئات » به معناى معاصى و ذنوب است ، و اگر كلمه « نار » را نكره آورده ، به منظور بزرگ جلوه دادن آن بوده . و معناى آيه اين است كه : قوم نوح به خاطر معاصى و ذنوبشان به وسيله طوفان غرق شده و داخل آتشى شدند كه با هيچ مقياسى نمىتوان عذابشان را اندازه گيرى كرد . و در آيه نظم لطيفى به كار رفته ، و آن اين است كه ميان غرق شدن به وسيله آب ، و سوختن به وسيله آتش جمع كرده . و مراد از « آتش » در آيه شريفه آتش برزخ است ، كه مجرمين بعد از مردن و قبل از قيامت در آن معذب مىشوند ، نه آتش آخرت ، و اين آيه خود يكى از ادله برزخ است ، چون مىدانيم كه آيه شريفه نمىخواهد بفرمايد قوم نوح غرق شدند ، و به زودى در قيامت داخل آتش مىشوند تا منظور از آتش ، آتش قيامت باشد . و اينكه بعضى « 1 » احتمال داده‌اند مراد از آتش ، آتش آخرت باشد درست نيست ، و نبايد به آن اعتنا كرد . * ( « فَلَمْ يَجِدُوا لَهُمْ مِنْ دُونِ اللَّه أَنْصاراً » ) * - يعنى جز خدا كسى را نيافتند كه در غرق نشدن ياريشان كند ، و عذاب را از ايشان بگرداند ، و اين جمله تعريضى است به اصنام و آلهه آنان . * ( « وَقالَ نُوحٌ رَبِّ لا تَذَرْ عَلَى الأَرْضِ مِنَ الْكافِرِينَ دَيَّاراً » ) * كلمه « ديار » به معناى كسى است كه براى منزل گرفتن پياده شده باشد ، و اين آيه تتمه نفرين نوح ( ع ) بر آنان است ، و جمله * ( « مِمَّا خَطِيئاتِهِمْ أُغْرِقُوا . . . » ) * ، جمله معترضه اى بود كه بين دو فقره از نفرين آن جناب فاصله شده ، تا اشاره كند به اينكه هلاكتشان

--> ( 1 ) روح المعانى ، ج 29 ، ص 79 .