معناى وجه اللَّه تعالى و در معناى اسم اعلى بحث كرديم . * ( « وَلَسَوْفَ يَرْضى » ) * يعنى و هر آينه او - همان مرد اتقى - به زودى با دريافت اجر جزيل و پاداش حسن و جميلى كه پروردگارش به او مىدهد خشنود مىگردد . در اين آيه خداى تعالى را با دو صفت « رب » و « اعلى » ستوده ، تا اشاره كرده باشد به اينكه آنچه به عنوان جزا به او مىدهند كه بزرگترين جزا و گرانقدرترين است ، به مقتضاى ربوبيت خداى تعالى و تناسب با بلندى مقام او است ، ( نه متناسب با عمل بنده ) و از اينجا وجه التفات در آيه قبلى روشن مىشود ، در آيه « فانذرتكم » خداى تعالى متكلم بود ، و در آيه قبلى غايب فرض شده ، تا به دو وصف رب و اعلى متصف گردد . بحث روايتى در كافى به سند خود از محمد بن مسلم روايت كرده كه گفت : از امام باقر ( ع ) معناى آيه * ( « وَاللَّيْلِ إِذا يَغْشى » ) * ، و آيه « وَالنَّجْمِ إِذا هَوى » و آيات نظائر اين دو را كه در آنها به حقايق تكوينى سوگند ياد شده پرسيدم و عرضه داشتم « آيا ما نيز مىتوانيم مثلا به خورشيد و ستاره سوگند بخوريم ؟ » فرمود : خداى تعالى مىتواند به هر يك از مخلوقاتش سوگند ياد كند ، ولى بندگانش نمىتوانند به غير او سوگند بخورند « 1 » . مؤلف : اين روايت را مرحوم صدوق هم به سند خود از على بن مهزيار از ابو جعفر دوم امام جواد ( ع ) نقل كرده « 2 » . و در تفسير قمى در ذيل آيه * ( « وَاللَّيْلِ إِذا يَغْشى » ) * آمده كه امام درباره معنايش فرمود : سوگند به شب وقتى كه روز را مىپوشاند « 3 » . و از حميرى نقل شده كه در قرب الاسناد از احمد بن محمد ، از احمد بن محمد بن ابى نصر ، از ابى الحسن رضا ( ع ) روايت كرده كه گفت : از آن جناب شنيدم در تفسير آيه * ( « وَاللَّيْلِ إِذا يَغْشى » ) * مىفرمود : مردى در حياط خانه مسلمانى درخت خرمايى داشت ، و به همين بهانه باعث زحمت صاحب خانه مىشد ، صاحب خانه نزد رسول خدا ( ص ) شكايت كرد ، حضرت ، صاحب درخت را خواست وقتى آمد

--> ( 1 ) فروع كافى ، ج 7 ، ص 449 ، ح 1 . ( 2 ) من لا يحضره الفقيه ، ج 3 ، ص 239 ، ح 51 . ( 3 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 425 .