* ( « أُولئِكَ فِي جَنَّاتٍ مُكْرَمُونَ » ) * كلمه « اولئك » اشاره است به « المصلين » ، و اگر كلمه « جنات » را نكره و بدون الف و لام آورده براى بزرگداشت آن جنات است ، و جمله « فى جنات » خبر ، و جمله « مكرمون » خبر بعد از خبر است ، و يا جمله « فى جنات » ظرف است براى « مكرمون » . بنا بر احتمال اول معنا چنين مىشود : « ايشان در بهشتهايند و محترمند » ، و بنا بر احتمال دوم چنين مىشود : « ايشان در بهشتها محترمند » . بحث روايتى در تفسير قمى در ذيل آيه * ( « إِذا مَسَّه الشَّرُّ جَزُوعاً » ) * ، فرموده : شر عبارت است از فقر و فاقه ، و خير در جمله * ( « وَإِذا مَسَّه الْخَيْرُ مَنُوعاً » ) * عبارت است از غنا و وسعت « 1 » . و در روايت ابى الجارود از ابو جعفر ( ع ) آمده كه فرمود : سپس با جمله * ( « إِلَّا الْمُصَلِّينَ » ) * نمازگزاران را استثنا كرد و آنان را به بهترين اعمالشان كه همان مداومت در نماز است ستود و فرمود : * ( « الَّذِينَ هُمْ عَلى صَلاتِهِمْ دائِمُونَ » ) * ، مىفرمايد : وقتى نمازى مستحبى را بر خود واجب مىكنند ، بر آن مداومت دارند « 2 » . مؤلف : امام ( ع ) مساله نذر و واجب كردن نماز مستحبى بر خود را از اضافه « صلاة » بر « هم » - نمازشان - استفاده كرده كه در سابق هم به اين نكته اشاره كرديم . و در كافى به سند خود از فضيل بن يسار روايت آورده كه گفت : از امام ابو جعفر ( ع ) از كلام خداى عز و جل پرسيدم كه مىفرمايد : * ( « وَالَّذِينَ هُمْ عَلى صَلاتِهِمْ يُحافِظُونَ » ) * ، فرمود : منظور نمازهاى واجب است . عرضه داشتم : در آيه * ( « الَّذِينَ هُمْ عَلى صَلاتِهِمْ دائِمُونَ » ) * چطور ؟ فرمود : نماز نافله است « 3 » . و در مجمع البيان در ذيل آيه * ( « وَالَّذِينَ فِي أَمْوالِهِمْ حَقٌّ مَعْلُومٌ » ) * مىگويد : از ابو عبد اللَّه ( ع ) روايت شده كه فرمود : حق معلوم زكات واجب نيست ، بلكه آن مقدار صدقه اى است كه يا جمعه به جمعه از مالت بيرون مىكنى ، و يا همه روزه كه هر صاحب فضيلتى فضل خود را دارد . آن گاه مىگويد : و نيز از آن جناب روايت شده كه فرمود : وقتى در اموالت حق معلومى

--> ( 1 و 2 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 386 . ( 3 ) تفسير برهان ، ج 4 ، ص 384 ، ح 1 .