به ضمه غين - است ، كه به گفته بعضى « 1 » به معناى قيدى است كه دست و پاى مجرم را به گردنش مىبندند . راغب مىگويد : بنا بر اين غل در خصوص چيزى استعمال مىشود كه اعضاى مجرم در وسط آن جمع مىشود « 2 » و كلمه « سعير » به معناى آتش افروخته است ، و معناى آيه روشن است . و اين آيه شريفه به عاقبت وخيم انسان كفورى كه قبلا در جمله * ( « إِمَّا شاكِراً وَإِمَّا كَفُوراً » ) * نامش به ميان آمده بود اشاره مىكند ، و اگر جزاى انسان كفور را بر جزاى انسان شاكر مقدم داشت ، براى اين بود كه در مورد كفور كلام را مختصر نموده ، سپس به طور مفصل به جزاى افراد شاكر بپردازد . * ( « إِنَّ الأَبْرارَ يَشْرَبُونَ مِنْ كَأْسٍ كانَ مِزاجُها كافُوراً » ) * كلمه « كاس » به معناى ظرف مخصوص نوشيدنىها است ، البته در صورتى كه نوشيدنى در آن باشد ، و كلمه « مزاج » به معناى هر چيزى است كه به وسيله آن امتزاج صورت مىگيرد ، نظير كلمه « حزام » كه به معناى چيزى است كه به وسيله آن عمل حزم انجام مىشود ، و معناى كلمه « كافور » معروف است ، و هر چيز خنك و خوشبويى را به آن مثل مىزنند . ولى بعضى « 3 » گفته‌اند : در اينجا نام چشمه اى است در بهشت . و كلمه « ابرار » جمع كلمه « بر » - به فتحه باء - است ، و كلمه « بر » صفت مشبهه از مصدر « بر » - به كسره باء - است ، كه به معناى احسان است ، و اين معنا در مورد كسى صادق است كه عمل خود را نيكو بسازد ، و از نيكو ساختن آن هيچ نفعى كه عايد خودش بگردد در نظر نگرفته باشد ، نه جزايى كه در مقابل عملش به او بدهند ، و نه حتى تشكرى را . و خلاصه كلمه « بر » - به فتحه باء - به معناى كسى است كه خير را بدان جهت كه خير است مىخواهد ، نه بدان جهت كه اگر انجام دهد نفعى عايدش مىشود ، بلكه حتى در صورتى هم كه خودش آن را دوست نمىدارد صرفا به خاطر اينكه خير است انجام مىدهد ، و بر تلخى آن كه مخالف با خواهش نفسش است صبر مىكند ، و عمل خير را بدان جهت كه فى نفسه خير است انجام مىدهد ، هر چند به زحمت و ضرر خود تمام شود ، نظير وفاى به نذر . و يا بدان جهت كه براى ديگران نافع است انجام مىدهد مانند اطعام طعام به بندگان مستحق خدا . و با در نظر گرفتن اينكه هيچ خير و صلاحى در هيچ عملى نيست مگر با ايمان به خدا

--> ( 1 ) تفسير قرطبى ، ج 10 ، ص 124 . ( 2 ) مفردات راغب ، ماده « غل » . ( 3 ) تفسير قرطبى ، ج 10 ، ص 125 .