در حالى كه به سوى دعوت كننده به سرعت بدوند ، آن روز كافران بگويند اين روز چه روز سختى است ( 8 ) . بيان آيات اين سوره به جز دو آيه از آخرش كه متقين را وعده بهشت و حضور در نزد خداى تعالى مىدهد بقيه آياتش يكسره مربوط به انذار و تهديد است ، نخست در اين سوره به معجزه شق القمر اشاره مىكند ، كه رسول خدا ( ص ) آن را به خاطر مطالبه قومش آورد . و سپس مىفرمايد كه : همان قوم او را ساحر خواندند ، و نبوتش را تكذيب نموده هم چنان هواهاى نفسانى را پيروى كردند ، با اينكه خبرهاى تكان دهنده اى از اخبار روز قيامت و از داستانهاى امم منقرضه در گذشته بگوششان خورد . آن گاه دوباره به نقل پاره اى از آن داستانها بر مىگردد ، اما پيداست كه با خشم و عتاب آنها را نقل مىكند و بد حاليشان در روز قيامت هنگام بيرون شدن از قبرها و حضورشان را براى حساب خاطرنشان مىسازد . و سپس به داستانهايى از قوم نوح ، عاد ، ثمود ، قوم لوط ، و دودمان فرعون ، و عذابهاى دردناكى كه به خاطر تكذيبشان پيامبران را بر سر آنان آمد ، پرداخته ، مىفرمايد : قوم پيامبر اسلام نزد خدا عزيزتر از آنان نيستند ، و ايشان هم مانند آنها نمىتوانند خدا را عاجز سازند ، و در آخر همانطور كه گفتيم سوره را با بشارت به متقين ختم مىكند . و اين سوره به شهادت سياق آياتش در مكه نازل شده ، و نبايد به گفته آنان كه گفته‌اند « 1 » : در جنگ بدر نازل شده ، و يا آنها كه گفته‌اند « 2 » : بعضى از آياتش در مدينه نازل شده ، اعتناء كرد . و از جمله آيات برجسته اش آيات راجع به قدر است كه در آخر سوره قرار دارد . * ( « اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَانْشَقَّ الْقَمَرُ » ) * كلمه « اقتراب » به معناى بسيار نزديك شدن است ، پس اينكه فرمود : * ( « اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ » ) * معنايش اين است كه : ساعت خيلى نزديك شده ، و ساعت عبارت است از ظرفى كه در آن ظرف قيامت به پا مىشود .

--> ( 1 و 2 ) روح المعانى ، ج 27 ، ص 73 .