السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

72

تفسير الميزان ( فارسي )

پس براى خدا سجده كنيد و به عبادت او بپردازيد ( 62 ) . بيان آيات سياق نه آيه از آيات اول اين فصل رواياتى را كه در شان نزول وارد شده تصديق مىكند ، در آن روايات آمده كه مردى از مسلمانان اموال خود را در راه خدا انفاق كرد ، مردم او را سرزنش كردند كه انفاق در راه خدا هم حدى دارد و او را از فناى مالش زنهار داده و از گرفتار شدن به فقر ترساندند ، و به او كه زير بار نمىرفت گفتند : اگر ترك انفاق گناه داشت به گردن ما ، آن مرد هم پذيرفت و ديگر انفاق نكرد ، و به مناسبت اين واقعه آيات نه گانه مذكور نازل شد . كه خداى سبحان به طور اشاره به اين داستان متعرض آن شده ، و به منظور بيان حقيقت مطلب در اين مساله مطالبى از صحف ابراهيم و موسى نقل كرده ، و نيز حق صريح و پوست كنده را در رد اباطيل مشركين كه در آيات گذشته بود بيان نموده ، فرمود : آنها مىگويند : اگر ما بتها را مىپرستيم براى اين است كه بتها تمثالهاى فرشتگان است كه دختران خدايند ، مىپرستيم تا ما را نزد خداى سبحان شفاعت كنند . آيات فصل قبلى هم با روشنترين بيان اين مساله را ابطال كرده بود . ولى در اين آيات حق مطلب در مساله ربوبيت و الوهيت را روشن كرده مىفرمايد : خلقت و تدبير تنها از آن خدا است ، و تمامى آن به خدا منتهى مىشود ، و خداى سبحان هر چه خلق كرده و تدبير نموده طورى خلق و تدبير كرده كه نشاه اى ديگر را دنبال داشته باشد ، تا در آن نشاه جزاى كافر و مؤمن و مجرم و متقى را بدهد ، و لازمه چنين خلقتى تشريع دين است ، بايد بندگان را به تكاليفى مكلف كند ، و كرده ، و شاهدش هم همين است كه امتهاى گذشته را كه يكى پس از ديگرى آمدند و زير بار دين و تكاليف او نرفتند هلاك كرد ، مانند قوم نوح و عاد و ثمود و مؤتفكه . آن گاه بعد از نقل اين داستانها از صحف انبياى گرامى خاطر نشان كرده كه اين نذير - رسول خدا ( ص ) - هم از همان نذيران امتهاى گذشته است ، و اينكه قيامت نزديك است ، و سپس در آخر سوره روى سخن را متوجه به ايشان نموده كه براى خدا سجده و عبادت كنيد . و اين سوره به شهادت سياق آياتش در مكه نازل شده ، و از جمله آيات برجسته اش آيه