السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
23
تفسير الميزان ( فارسي )
فرزندانى است كه در عمل صالح نتوانستند به پايه پدران برسند ، خداى تعالى براى اينكه چشم پدران روشن شود آن فرزندان را به پدران ملحق مىسازد « 1 » . مؤلف : اين روايت را صاحب كتاب توحيد هم به سند خود از ابو بكر حضرمى از آن جناب نقل كرده « 2 » . و در تفسير قمى است كه پدرم از سليمان ديلمى از ابو بصير از امام صادق ( ع ) برايم حديث كرد كه آن جناب فرمود : اطفال شيعيان ما نيز از مؤمنين هستند ، فاطمه ( ع ) آنان را تربيت مىكند ، و اينكه خداى تعالى فرمود : * ( « أَلْحَقْنا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ » ) * معنايش اين است كه : روز قيامت آن اطفال را به سوى پدران خود هدايت مىكند « 3 » . مؤلف : و در مجمع البيان ذيل اين حديث را - البته بدون ذكر سند - از آن جناب نقل كرده « 4 » و در كتاب توحيد به سند خود از ابو بصير روايت آورده كه گفت : امام صادق ( ع ) فرمود : وقتى طفلى از اطفال مؤمنين از دنيا مىرود ، يك منادى در ملكوت آسمانها و زمين ندا در مىدهد كه : آگاه باشيد فلانى پسر فلان شخص از دنيا رفت ، آن گاه وارسى مىكنند ، اگر قبل از آن طفل پدر و مادرش و يا يكى از آن دو و يا بعضى از خويشاوندان طفل قبلا مرده بودند ، طفل را به او مىسپارند تا تغذيه اش كند ، و گرنه ، او را به دست فاطمه ( سلام اللَّه عليها ) مىدهند تا او غذايش دهد ، تا پدر و مادرش و يا يكى از آن دو و يا يكى ديگر از بستگانش كه از مؤمنين باشد از راه برسد ، آن وقت فاطمه ( سلام اللَّه عليها ) طفل را به او مىسپارد « 5 » . و در فقيه است كه در روايت حسن بن محبوب ، از على ، از حلبى ، از امام صادق ( ع ) آمده كه فرمود : خداى تبارك و تعالى ابراهيم و ساره را به كفالت اطفال مؤمنين مامور كرده تا ايشان را در قصرى از در نگهدارى نموده و از درختى كه در بهشت است و لوله هايى مانند سر پستان گاو دارد غذا دهند ، و چون روز قيامت شود لباس نو در تن ايشان كنند ، و به بوى خوش معطر ساخته به عنوان هديه نزد پدرانشان بفرستند ، پس اين اطفال با پدرانشان در بهشت پادشاهانند ، و اين همان معنايى است كه آيه شريفه
--> ( 1 ) فروع كافى ، ج 3 ، ص 249 ، ح 5 . ( 2 ) توحيد ، ص 394 ، ح 7 . ( 3 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 332 . ( 4 ) مجمع البيان ، ج 9 ، ص 166 . ( 5 ) توحيد ، ص 394 ، ح 8 .