* ( « وَالَّذِينَ آمَنُوا وَاتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُمْ بِإِيمانٍ أَلْحَقْنا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ » ) * در صدد بيان آن است « 1 » . و در مجمع البيان است كه زاذان از على ( ع ) روايت كرده كه فرمود : رسول خدا ( ص ) فرمود : مؤمنين با فرزندانشان در بهشتند ، آن گاه اين آيه را تلاوت فرمود « 2 » . و در الدر المنثور است كه بزاز و ابن مردويه از ابن عباس روايت كرده‌اند كه او بدون ذكر واسطه از رسول خدا ( ص ) روايت كرده كه فرمود : خداى تعالى ذريه مؤمن را آن قدر بالا مىبرد تا به درجه پدرش برسد ، هر چند كه در عمل به پايه پدر نباشد ، آن گاه اين آيه را تلاوت فرمود : * ( « وَالَّذِينَ آمَنُوا وَاتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُمْ بِإِيمانٍ أَلْحَقْنا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَما أَلَتْناهُمْ مِنْ عَمَلِهِمْ مِنْ شَيْءٍ » ) * ، آن گاه فرمود : يعنى و هر چه به فرزندان بدهيم از سهم پدران كم نمىكنيم « 3 » . و نيز در آن كتاب است كه طبرانى و ابن مردويه از ابن عباس روايت كرده كه گفت : رسول خدا ( ص ) فرمود : وقتى آدمى داخل بهشت مىشود از پدر و مادر خود سراغ مىگيرد ، و از ذريه و فرزندان خود پرسش مىكند . به او مىگويند : آنها به درجه تو نرسيدند ، و عمل تو را نداشتند . مىگويد : پروردگارا من اگر عمل كردم به نيت خودم و آنان عمل كردم ، آن وقت دستور مىرسد : ايشان را هم به وى ملحق كنند ، آن وقت ابن عباس اين آيه را تلاوت كرد : * ( « وَالَّذِينَ آمَنُوا وَاتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُمْ بِإِيمانٍ . . . » ) * « 4 » . مؤلف : اين آيه پدرانى را كه در حديث نامشان برده شده شامل نمىشود ، چون تنها مىفرمايد : ذريه مؤمنين را به ايشان ملحق مىكنيم ، و براى شامل شدن پدران مناسبتر آن بود كه ابن عباس دعاى ملائكه را بخواند كه گفتند : « رَبَّنا وَأَدْخِلْهُمْ جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتِي وَعَدْتَهُمْ وَمَنْ صَلَحَ مِنْ آبائِهِمْ وَأَزْواجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ » « 5 » . و در تفسير قمى در ذيل جمله * ( « لا لَغْوٌ فِيها وَلا تَأْثِيمٌ » ) * ، مىگويد : امام ( ع ) فرمود : در بهشت غناء و فحش نيست ، مؤمن شراب مىنوشد ولى گناه نمىكند . و در ذيل جمله * ( « وَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلى بَعْضٍ يَتَساءَلُونَ » ) * فرمود : يعنى در بهشت اين سؤال را مىكنند « 6 » .

--> ( 1 ) فقيه ، ج 3 ، ص 316 ، ح 2 . ( 2 ) مجمع البيان ، ج 9 ، ص 166 . ( 3 و 4 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 119 . ( 5 ) پروردگارا ايشان را داخل جنات عدنى كن كه وعده شان داده بودى ، و همچنين پدران صالح و همسران و ذرياتشان را . سوره غافر ، آيه 8 . ( 6 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 332 .