السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
93
تفسير الميزان ( فارسي )
و كلمه « شورى » به معناى آن پيشنهاد و امرى است كه در باره اش مشاوره شود . اين كلمه نيز در قرآن آمده ، فرموده : * ( « وَأَمْرُهُمْ شُورى بَيْنَهُمْ » ) * « 1 » . و بنا بر اين معناى آيه چنين مىشود : مؤمنين آنهايند كه هر كارى مىخواهند بكنند ، در بينشان شورايى مىشود كه پيرامونش مشورت مىكنند . و از گفتار بعضى از ايشان « 2 » برمىآيد كه كلمه « شورى » مصدر است ، و بنا به گفته آنان معنا چنين مىشود : كار مؤمنين مشاورت در بين خويش است . و به هر حال چه به آن معنا باشد و چه به اين معنا ، در اين جمله اشاره اى است به 0 اينكه مؤمنين اهل رشدند ، و كارى مىكنند كه در واقع هم بايد بكنند ، و در به دست آوردن و استخراج رأى صحيح دقت به عمل مىآورند ، و به اين منظور به صاحبان عقل مراجعه مىكنند . در نتيجه آيه شريفه قريب المعنى با آيه شريفه « الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَه » « 3 » خواهد بود . * ( « وَمِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ » ) * - اين جمله اشاره است به اينكه مؤمنين مال خود را در راه رضاى خدا انفاق مىكنند . * ( « وَالَّذِينَ إِذا أَصابَهُمُ الْبَغْيُ هُمْ يَنْتَصِرُونَ » ) * راغب مىگويد : كلمه « انتصار » و كلمه « استنصار » هر دو به معناى طلب يارى است « 4 » . و بنا به گفته وى معناى آيه چنين مىشود : مؤمنين كسانىاند كه چون ببينند به يكى از مؤمنين ظلم شده از ديگران طلب نصرت مىكنند ، و چون همگى بر سر حق متفق و چون يك تن واحدند ، قهرا اگر به يكى از ايشان ظلم شود مثل اين است كه به همه ايشان ظلم شده ، يك دل و يك جهت در مقابل آن ظلم مقاومت نموده ، نيروى خود را در يارى او به كار مىبندند . و از بعضى « 5 » از اهل لغت نقل شده كه گفتهاند : كلمه « انتصار » به معناى « تناصر » ( يارى طرفينى ) است ، نظير « اختصام » كه به معناى تخاصم ( دشمنى طرفينى ) است ، و « استباق » و « تسابق » كه به معناى مسابقه طرفينى است . و معناى آيه بنا بر اين قول روشن است . و به هر حال چه به آن معنا باشد و چه به اين معنا ، مراد از آيه شريفه اين است كه .
--> ( 1 ) مفردات راغب ، ماده « شور » . ( 2 ) تفسير كشاف ، ج 4 ، ص 228 . ( 3 ) سوره زمر ، آيه 18 . ( 4 ) مفردات راغب ، ماده « نصر » . ( 5 ) مجمع البيان ، ج 9 ، ص 33 .