السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
62
تفسير الميزان ( فارسي )
معنا چنين مىشود : بگو من از شما هيچ مزدى نمىخواهم و ليكن مودت قربى را مىخواهم ) خوب دقت بفرماييد . بعضى « 1 » هم گفتهاند : مراد از مودت نسبت به قربى همان معنايى است كه از بيشتر مفسرين نقل كرديم ، اما خطاب در آن به قريش نيست ، بلكه به انصار است . آن گاه گفتهاند : انصار مالى براى آن حضرت آوردند تا به مصارف شخصى خود برساند ، در اينجا آيه مورد بحث نازل شد ، و رسول خدا ( ص ) آن مال را رد كرد ، و چون رسول خدا ( ص ) در بين انصار خويشاوندانى از ناحيه سلمى دختر زيد نجاريه ، و از جهت مادرش آمنه - بطورى كه گفتهاند - داشت ، لذا در آيه خطاب به انصار كرد ، كه من از شما مزد نمىخواهم تنها مزدم اين باشد كه با خويشاوندان من كه در بين شمايند مودت كنيد . اين تفسير نيز صحيح نيست ، براى اينكه دوستى و علاقه انصار نسبت به رسول خدا ( ص ) به حدى شديد بود كه ديگر حاجت به سفارش نداشت ، و احدى در آن شك و ترديد ندارد . چگونه ممكن است به انصار كه از آن جناب وقتى كه در مكه بود تقاضا كردند كه به سرزمينشان مهاجرت فرمايد ، و در مدينه او را منزل دادند ، و جانها و اموال و فرزندان خود را فداى او كرده ، و در ياريش منتهاى درجه كوشش را مبذول داشتند ، و حتى به كسانى هم كه از اهل مكه با آن جناب به مدينه آمده بودند احسان نمودند ، و خداى سبحان در آيه « وَالَّذِينَ تَبَوَّؤُا الدَّارَ وَالإِيمانَ مِنْ قَبْلِهِمْ يُحِبُّونَ مَنْ هاجَرَ إِلَيْهِمْ وَلا يَجِدُونَ فِي صُدُورِهِمْ حاجَةً مِمَّا أُوتُوا وَيُؤْثِرُونَ عَلى أَنْفُسِهِمْ وَلَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ » « 2 » ايشان را ستوده و همه مىدانيم كه دوستى انصار با مهاجرين آن هم به اين حد از دوستى تنها به خاطر رسول خدا ( ص ) بود آن گاه بفرمايد : من از شما مزدى نمىخواهم مگر مودت به خويشاوندم را . و وقتى پايه علاقه و محبت انصار نسبت به آن جناب به اين حد است ، ديگر چه معنا دارد كه خداى سبحان مامورش كند كه از ايشان بخواهد نسبت به خويشاوندان مادريش كه يك خويشاوندى بسيار دور است مودت بورزند ؟ علاوه بر اينكه عرب چندان اعتنايى به خويشاوندان مادرى يعنى خويشاوندان زنان خود ندارند ، اين عرب است كه مىگويد : بنونا بنو ابناءنا و بناتنا بنوهن ابناء الرجال الأباعد
--> ( 1 ) روح المعانى ، ج 25 ، ص 30 . ( 2 ) سوره حشر ، آيه 9 .