اين آيه شريفه اعراب را از اين جهت توبيخ مىكند كه گفتند ما ايمان آورديم . در حالى كه لازمه اين ادعاء اين است كه در سخن خود صادق باشند ، و بر ايمان خود پافشارى به خرج داده باشند . بعضى ديگر گفته‌اند : بعد از آنكه آيه قبلى نازل شد ، اعراب سوگند خوردند كه ما مؤمن و صادق در ادعاى خود هستيم ، اين آيه نازل شد كه : شما مىخواهيد با دين خود به خدا چيز ياد بدهيد . و معناى آيه روشن است و احتياج به توضيح ندارد . * ( « يَمُنُّونَ عَلَيْكَ أَنْ أَسْلَمُوا قُلْ لا تَمُنُّوا عَلَيَّ إِسْلامَكُمْ بَلِ اللَّه يَمُنُّ عَلَيْكُمْ أَنْ هَداكُمْ لِلإِيمانِ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ » ) * يعنى اى پيامبر بر تو منت مىگذارند كه اسلام آورده‌اند ، و چه خطايى در اين منت گذارى خود مرتكب شده‌اند ، زيرا اولا حقيقت آن چيزى كه بر آن منت مىگذارند ايمان است كه كليد سعادت دنيا و آخرتست ، نه اسلامى كه جز فوائد صورى ، از قبيل تامين جانى و شركت با مسلمانان واقعى در جواز نكاح وارث خاصيتى ندارد . و ثانيا همين اسلام را هم نبايد بر پيامبر منت بگذارند ، براى اينكه آن جناب شخصى است كه از طرف خداى تعالى مامور شده اسلام را به شما برساند ( نه از اسلام آوردن آنهايى كه اسلام آوردند چيزى عايد شخص او مىشود و نه از اسلام نياوردن آنها كه نياوردند چيزى از دست مىدهد ) ، پس احدى از مسلمانان بر او منتى ندارد . و اگر منتى باشد براى خداى سبحان است كه ايشان را هدايت فرموده ، چون دين ، دين او است ، و خود او هم از دينش بهره مند نمىشود تا هر كس دين او را پذيرفت بر او منت بگذارد ، بلكه بهره مند از دين او در دنيا و آخرت مؤمنين هستند ، زيرا خداى تعالى غنى على الاطلاق است ، پس منت را خدا بر آنان دارد كه هدايتشان كرده ، نه آنان بر خدا . به طورى كه ملاحظه مىفرماييد كلمه اسلام را از دهان منتگذاران گرفته و در سخن خود آن را مبدل به ايمان كرد تا بفهماند منت همه و هر چه هست به ايمان است ، نه به اسلام كه تنها در ظواهر زندگى آثارى دارد . پس جمله * ( « قُلْ لا تَمُنُّوا عَلَيَّ إِسْلامَكُمْ بَلِ اللَّه يَمُنُّ . . . » ) * متضمن اين اشاره است كه خطاى اين منتگذاران از هر دو جهت است : اول اينكه منتگذارى خود را متوجه رسول خدا ( ص ) كردند ، با اينكه او يك رسول است و بس ، و غير از رسالت چيزى ندارد . و در اين باره فرموده : « * ( لا تَمُنُّوا عَلَيَّ إِسْلامَكُمْ ) * - اسلام خود را بر من منت نگذاريد » .