خدا دانسته‌اند ، و حال آنكه در آيه نهى فرموده از تقدم بر خدا و بر رسول خدا ، و ظاهرا خواسته‌اند بگويند آوردن كلمه « اللَّه » در آيه شريفه تنها جنبه تشريف دارد ، مثل اينكه مىگويى : « أعجبنى زيد و كرمه - مرا به شگفت آورد زيد و كرامت او » پس آوردن نام خدا قبل از نام رسول خدا تنها براى اين است كه اشاره كند به اينكه سبقت جستن به رسول خدا ( ص ) سبقت جستن بر خدا هم هست . و شايد دقت در آنچه ما در تفسير آيه گفتيم ، خواننده را باز بدارد از اينكه يكى از اين وجوه را بپذيرد . * ( « وَاتَّقُوا اللَّه إِنَّ اللَّه سَمِيعٌ عَلِيمٌ » ) * - در اين جمله بندگان را امر به تقوى مىكند ، و چون موقف بنده موقف پيروى و عبوديت است ، و انسان جز ظرف عبوديت ظرفى ديگر ندارد ، لذا تقوى را مطلق آورد و نفرمود از چه چيز بپرهيزيد . و جمله * ( « إِنَّ اللَّه سَمِيعٌ عَلِيمٌ » ) * نهى از تقدم و امر به تقوى را تعليل مىكند ، مىفرمايد از خدا بترسيد ، و اين امر را اطاعت و آن نهى را امتثال كنيد ، و با زبان سر و با زبان سر بر خدا و رسولش تقدم مجوييد ، كه خدا سخنان شما را مىشنود و از اعمال ظاهر و باطن شما خبر دارد . * ( « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَرْفَعُوا أَصْواتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ . . . » ) * منظور از اينكه مىفرمايد : صداى خود را بلندتر از صداى رسول اللَّه مكنيد ، اين است كه وقتى با آن جناب صحبت مىكنيد ، صدايتان بلندتر از صداى آن جناب نباشد ، چون - به طورى كه گفته‌اند « 1 » - دو عيب در اين عمل هست : يا منظور شخصى كه صداى خود را بلند مىكند اين است كه توهينى به آن جناب كرده باشد ، كه اين كفر است . و يا منظورى ندارد و تنها شخصى بى ادب است كه رعايت مقام آن جناب را نمىكند ، و اين خلاف دستور است ، چون مسلمانان دستور دارند آن جناب را احترام و تعظيم كنند . مىفرمايد : * ( « وَلا تَجْهَرُوا لَه بِالْقَوْلِ كَجَهْرِ بَعْضِكُمْ لِبَعْضٍ » ) * با آن جناب آن طور كه با يكديگر صحبت مىكنيد داد و فرياد مكنيد ، چون رعايت احترام و تعظيم آن جناب اقتضاء دارد در هنگام تخاطب گوينده صدايش كوتاه تر از صداى آن حضرت باشد . پس به طور كلى ، با صداى بلند صحبت كردن فاقد معناى تعظيم است ، و با بزرگان به صداى بلند صحبت كردن . نظير مردم عادى ، خالى از اسائه ادب و وقاحت نيست .

--> ( 1 ) مجمع البيان ، ج 9 ، ص 130 .