( ع ) پرسيدم آيه * ( « ائْتُونِي بِكِتابٍ مِنْ قَبْلِ هذا أَوْ أَثارَةٍ مِنْ عِلْمٍ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ » ) * چه معنايى دارد ؟ فرمود : منظور از كتاب همانا تورات و انجيل است . و منظور از * ( « أَثارَةٍ مِنْ عِلْمٍ » ) * علم اوصياى انبياء است « 1 » . و در الدر المنثور است كه احمد ، ابن منذر ، ابن ابى حاتم ، طبرانى ، و ابن مردويه از طريق ابى سلمة بن عبد الرحمن ، از ابن عباس از رسول خدا ( ص ) روايت كرده كه فرمود : منظور از * ( « أَثارَةٍ مِنْ عِلْمٍ » ) * بهره است « 2 » . مؤلف : شايد منظور از حظ و بهره ، كتاب محظوظ يعنى موروث از انبياء و يا علماى گذشته باشد ، ليكن در بعضى از رواياتى كه در تفسير آيه وارد شده ، آمده كه منظور از * ( « أَوْ أَثارَةٍ مِنْ عِلْمٍ » ) * حظ نيكو است . و در بعضى ديگر آمده كه منظور از آن ، جودت و زيبايى حظ است . ليكن اين معنا از سياق احتجاج آيه به دور است . و در عيون در باب « مجلس مذاكره مامون با حضرت رضا ( ع ) » آمده : آن جناب فرمود : پدرم از جدم از پدران بزرگوارش از حسين بن على ( ع ) روايت كرده كه فرمود مهاجر و انصار نزد رسول خدا ( ص ) اجتماع كردند ، و عرضه داشتند : يا رسول اللَّه ( ص ) شما با اين همه واردينى كه از اطراف دارى خرجت زياد است ، و مال و جان ما همه در اختيار تو است ، و ما با كمال رغبت خوشوقت مىشويم كه در آنها تصرف كنى و از خدا مىخواهيم تو را اجر دهد ، آنچه دلت مىخواهد از اين اموال خرج كن ، هيچ حرجى بر تو نيست . آن گاه فرمود : در اين مورد بود كه خداى تعالى روح الأمين را بر آن جناب نازل كرد ، و وى به رسول خدا عرضه داشت : اى محمد « قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْه أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى » يعنى من از شما مزدى در برابر رسالتم نمىخواهم ، مگر همين را كه بعد از من به اقربايم مودت و دوستى بورزيد . مهاجر و انصار بيرون رفتند ، و منافقين گفتند : از تصرف در اموال ما چشم نپوشيد مگر براى اينكه ما را به رعايت خويشاوندانش وادار كند ، و اين سخنى عظيم ، و افترايى بود كه در مجلس آن جناب گفتند . و در باره همين افتراء بود كه آيه شريفه * ( « أَمْ يَقُولُونَ افْتَراه قُلْ إِنِ افْتَرَيْتُه فَلا تَمْلِكُونَ لِي مِنَ اللَّه شَيْئاً هُوَ أَعْلَمُ بِما تُفِيضُونَ فِيه كَفى بِه شَهِيداً بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ وَهُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ » ) * نازل

--> ( 1 ) كافى ، ج 1 ، ص 426 . ( 2 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 37 .