السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
252
تفسير الميزان ( فارسي )
باره تورات فرموده « يَحْكُمُ بِهَا النَّبِيُّونَ الَّذِينَ أَسْلَمُوا لِلَّذِينَ هادُوا وَالرَّبَّانِيُّونَ وَالأَحْبارُ بِمَا اسْتُحْفِظُوا مِنْ كِتابِ اللَّه » « 1 » ، پس حكم يكى از لوازم كتاب است ، هم چنان كه نبوت نيز از لوازم آن است . و مراد از « نبوت » معلوم است . و خداى تعالى از بنى اسرائيل جمع كثيرى را مبعوث به نبوت كرد ، هم چنان كه در روايات آمده ، و در قرآن كريم داستان جمعى از آن رسولان ذكر شده است . * ( « وَرَزَقْناهُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ » ) * - طيبات يعنى رزق طيب كه از آن جمله است « من » و « سلوى » . * ( « وَفَضَّلْناهُمْ عَلَى الْعالَمِينَ » ) * - اگر مراد از كلمه « عالمين » تمام عالميان باشد معناى برترى بنى اسرائيل بر تمامى عالميان اين خواهد بود كه ما آنان را در پاره اى جهات بر همه عالميان برترى داديم ، مانند كثرت پيغمبرانى كه در آنان مبعوث شدند ، و كثرت معجزاتى كه به دست انبياء آنها جارى شد . و اگر مراد از اين كلمه عالميان آن عصر باشد ، در اين صورت مراد از برترى ، برترى از همه جهات خواهد بود ، چون بنى اسرائيل در عصر خود از هر جهت بر ساير اقوام و ملل برترى داشتند . * ( « وَآتَيْناهُمْ بَيِّناتٍ مِنَ الأَمْرِ . . . » ) * مراد از « بينات » آيات بيناتى است كه هر شك و ريبى را از چهره حق زايل مىسازد . شاهد بر اين معنا تفريع و نتيجه گيريى است كه از اين جمله نموده و دنبالش فرموده : « در نتيجه اختلاف نكردند مگر بعد از آنكه به حقانيت دعوت يقين پيدا كردند » . و مراد از كلمه « أمر » به قول بعضى از مفسرين « 2 » امر دين است ، و حرف « من » كه بر سر آن درآمده به معناى « فى » است . و معناى جمله اين است : ما به ايشان دلائلى روشن در امر دين داديم . و بنا بر اين معنا ، معجزات موسى ( ع ) هم مصاديقى از اين دلائل است . بعضى « 3 » هم گفتهاند : مراد از كلمه « امر » كار نبوت و دعوت رسول خدا ( ص ) است ، و معناى جمله اين است كه : ما از امر رسول خدا علامتهايى روشن
--> ( 1 ) تا پيامبران ، آنان كه اسلام دارند ، با اين تورات در بين يهوديان و ربانيان و احبار به آنچه از كتاب خدا فرا گرفتهاند حكم كنند . سوره مائده ، آيه 44 . ( 2 و 3 ) روح المعانى ، ج 25 ، ص 148 .