« إِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ تَنْزِيلَ الْعَزِيزِ الرَّحِيمِ » « 1 » خواهد بود ، چون اين آيه هم رسالت و ايمان آن جناب را تصديق مىكند . * ( « وَإِنَّكَ لَتَهْدِي إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ » ) * - اين جمله اشاره است به اينكه آنچه پيامبر اسلام مردم را به سويش هدايت مىكند صراط مستقيم است ، و همان چيزى است كه خدا مردم را به سويش هدايت مىكند ، پس هدايت خدا و رسول خدا ( ص ) يك هدايت است ، و دعوتشان يك دعوت است . * ( « صِراطِ اللَّه الَّذِي لَه ما فِي السَّماواتِ وَما فِي الأَرْضِ . . . » ) * اين آيه شريفه صراط مستقيم را كه رسول خدا ( ص ) مردم را به سويش دعوت مىكند ، بيان مىنمايد ، و در آن خدا را به « كسى كه آنچه در آسمانها و زمين است از آن او است » توصيف مىكند تا بفهماند دليل استقامت صراط خدا چيست ، چون وقتى ملك هر چيزى از آن خداى تعالى باشد ، قهرا مالك غايتى هم كه هر چيز به سوى آن غايت سير مىكند و سعادتى كه به سويش متوجه است نيز مىباشد . پس در نتيجه غايت و سعادت هر موجودى همان چيزى است كه خداى تعالى براى آن معين كرده ، و راه به سوى آن سعادت و طريقى كه بايد سلوك كنند تا به سعادت خود برسند همان طريقى است كه خدا تشريع و بيان نموده ، و احدى غير از خدا مالك هيچ چيز نيست تا براى مملوك خود غايتى معين و نهايتى مقرر نمايد . و يا براى رسيدن مملوكش به سعادت خاص خود راهى براى او تشريع كند . پس سعادتى كه خداى سبحان به سوى آن دعوت مىكند ، سعادت حقيقى انسانها است ، و راهى هم كه او بشر را به پيمودن آن دعوت نموده تا به سعادتشان منتهى كند ، راه حقيقى و صراط مستقيم است . * ( « أَلا إِلَى اللَّه تَصِيرُ الأُمُورُ » ) * . اين جمله بشر را به لازمه مالكيت خدا نسبت به آنچه در آسمانها و زمين است هشدار مىدهد ، چون لازمه اين مالكيت اين است كه امور خلق كه مملوك اويند نيز راجع به وى باشد ، و لازمه اين هم آن است كه راهى هم كه خلق پيش مىگيرد و روشى كه در زندگى طى مىكند - از آنجا كه آن نيز يكى از امور خلق است - راجع به او باشد ، پس تنها صراط مستقيم صراط اوست . و اگر به جاى اينكه بفرمايد « الا الى اللَّه مصير الامور » فرمود : * ( « تَصِيرُ الأُمُورُ » ) * و به مضارع تعبير فرمود ، براى افاده استمرار بود ، و

--> ( 1 ) تو ( اى محمد ) از پيغمبران خدايى ( كه از جانب حق ) به راه راست فرستاده شدى ، ( اين قرآن تو كتابى است كه ) از جانب خداى مقتدر مهربان نازل شده است . سوره يس ، آيه 3 - 5 .