خاطئ به كسى اطلاق مىشود كه بخواهد كارى را بكند كه آن را كار خوبى نمىداند هم چنان كه در قرآن فرموده : « إِنَّ قَتْلَهُمْ كانَ خِطْأً كَبِيراً » و فرموده : « وَإِنْ كُنَّا لَخاطِئِينَ » به خلاف مخطئ ، كه در مورد كسى استعمال مىشود كه بخواهد كارى را انجام دهد كه آن را كار خوبى مىداند ، ولى صحيح از آب در نمىآيد ، و اسم مصدر آن خطا - به دو فتحه - است ، و در قرآن آمده : « وَمَنْ قَتَلَ مُؤْمِناً خَطَأً » « 1 » و معناى جامع بين اين دو لفظ عدول از جهت است « 2 » . اين بود خلاصه گفتار راغب . پس اينكه فرمود : * ( « إِنَّ فِرْعَوْنَ وَهامانَ وَجُنُودَهُما كانُوا خاطِئِينَ » ) * معنايش اين است كه : فرعون و هامان در آن رفتارى كه با بنى اسرائيل و موسى كردند از ترس سرنگونى ملك و از بين رفتن سلطنتشان به دست ايشان تا به خيال خود مقدرات الهى را تغيير دهند ، راه خطا پيمودند ، براى اينكه جمع بسيارى از كودكان را كه هيچ اثرى در انهدام سلطنت نداشتند ، كشتند ، و آن كودكى كه نابودى سلطنت فرعونيان به دست او بود او را از بين همه اطفال استثناء كرده ، و از دريا گرفتند ، و در دامن خود تربيت كردند . و معناى آيه اين است كه : آل فرعون موسى را در دريا يافتند ، و از آب گرفتند ، و نتيجه اين كار آن شد كه همين موسى دشمن و وسيله اندوه آنان شد ، آرى فرعون و هامان و لشكريانشان در كشتن فرزندان مردم و زنده نگهداشتن موسى خطا كار بودند ، آنان خواستند كسى را كه به زودى آنان را نابود مىكند ، نابود كنند ، ولى بازگشتند و او را با كمال جد و جهد حفظ نموده و در تربيتش مجدانه كوشيدند . با اين بيان روشن مىشود اينكه : بعضى « 3 » خاطى بودن فرعونيان را تفسير كرده‌اند به اينكه فرعونيان گنه كار بودند ، پس خداى تعالى عقابشان كرد به اين كه دشمن ايشان را در دامن خود ايشان پرورانيد ، ضعيف است . * ( « وَقالَتِ امْرَأَتُ فِرْعَوْنَ قُرَّتُ عَيْنٍ لِي وَلَكَ لا تَقْتُلُوه عَسى أَنْ يَنْفَعَنا أَوْ نَتَّخِذَه وَلَداً وَهُمْ لا يَشْعُرُونَ » ) * . اين آيه شريفه شفاعت و ميانجيگرى همسر فرعون را حكايت مىكند كه - در هنگام گرفتن موسى از آب و آوردنش نزد فرعون آنجا بوده - خطاب به فرعون مىكند و مىگويد : * ( « قُرَّتُ عَيْنٍ لِي وَلَكَ » ) * يعنى اين كودك نور چشم من و تو است . « لا تقتلوه - او را نكشيد » در

--> ( 1 ) سوره نساء ، آيه 92 . ( 2 ) مفردات راغب ، ماده « خطا » . ( 3 ) مجمع البيان ، ج 7 ، ص 241 .