هم چنان كه فرموده : « سُبْحانَ اللَّه عَمَّا يَصِفُونَ إِلَّا عِبادَ اللَّه الْمُخْلَصِينَ » « 1 » . و اگر خداى عز و جل از نقل داستان نوح و طوفانش تنها به فرمان خود اكتفاء كرد كه فرمان به غرق آنان داد ، و ديگر از غرق شدن آنان چيزى نفرمود ، براى اشاره به اين بوده كه آن چنان محو و نابود شدند كه خبرى از ايشان باقى نماند كه به گفته آيد . و نيز اشاره به عظمت قدرت الهى است . و هم براى اين بوده كه مردم ديگر را از سخط خود بيمناك سازد و كفار و نابودى آنان را امرى ناچيز و بى اهميت جلوه دهد ، و به همين جهت است كه از داستان هلاكت آنها چيزى نگفت ، و به سكوت گذراند . حتى سكوت در اينجا در رساندن آن غرضهايى كه شمرديم به چند وجه بليغتر است از اشاره اجمالى كه در آيه * ( « وَجَعَلْناهُمْ أَحادِيثَ فَبُعْداً لِقَوْمٍ لا يُؤْمِنُونَ » ) * « 2 » آمده . * ( « إِنَّ فِي ذلِكَ لآياتٍ وَإِنْ كُنَّا لَمُبْتَلِينَ » ) * در اين جمله كه آخر داستان است خطاب را متوجه رسول خدا ( ص ) كرده و بيان مىكند كه اين دعوت و آنچه با آن جريان مىيابد همه امتحاناتى است الهى . * ( « ثُمَّ أَنْشَأْنا مِنْ بَعْدِهِمْ قَرْناً آخَرِينَ ) * . . . * ( أفَلا تَتَّقُونَ » ) * كلمه « قرن » به معناى اهل يك عصر است ، و جمله * ( « أَنِ اعْبُدُوا اللَّه » ) * تفسير ارسال رسول و از قبيل تفسير فعل به نتيجه فعل است ، مثل آيه « تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلائِكَةُ أَلَّا تَخافُوا وَلا تَحْزَنُوا » « 3 » . * ( « وَقالَ الْمَلأُ مِنْ قَوْمِه الَّذِينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِلِقاءِ الآخِرَةِ وَأَتْرَفْناهُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا » ) * اشراف و بزرگان قوم نوح كه فرو رفته در دنيا و فريفته زندگى مادى بودند با اين كلام خود عامه مردم را عليه پيغمبرشان مىشورانند . خداى سبحان به سه صفت آنها را ياد كرده : يكى كفر به خدا به خاطر عبادت غير خدا ، و ديگرى تكذيب روز قيامت كه لقاى آخرتش خوانده ، يعنى لقاى حيات آخرت ، به قرينه مقابلش يعنى جمله « فى الحياة الدنيا » . و اين دو صفت يعنى كفر به مبدأ و معاد باعث شد كه ايشان از هر چه غير از دنيا است منقطع گشته ، يكسره به دنيا رو آورند ، و چون كه در زندگى دنيا هر جور خواستند رفتار كردند و زخارف و زينتهاى لذتبخش آن يكسره ايشان را به خود جلب كرد ، صفت سومى در ايشان پيدا شد ، و

--> ( 1 ) خدا منزه است از آنچه توصيفش مىكنند ، مگر توصيفى كه بندگان مخلص او مىكنند . سوره صافات ، آيات 159 و 160 . ( 2 ) ما ايشان را سر گذشت كرديم پس دور باشند مردمى كه ايمان نمىآورند . ( 3 ) ملائكه پشت سر هم بر ايشان نازل مىشوند كه نترسيد و غمگين مشويد . سوره سجده ، آيه 30 .