بيرون كند ، و با اين جمله خواست مردم را عليه او بشوراند و تحريكشان كند تا با وى همدست شده ، او را به هر وسيله اى كه ممكن است از خود دفع كنند . * ( « فَما ذا تَأْمُرُونَ » ) * - شايد مراد از امر كه گفت « پس چه امرى مىدهيد » اظهار نظر و راى باشد و از اين جهت اظهار نظر را امر خواند كه بالآخره وقتى اشخاص مىخواهند نظريه بدهند به لفظ امر ( چنين و چنان كن ) مىدهند . بنا بر اين ، معناى جمله مورد بحث اين مىشود كه : پس چه نظريه اى مىدهيد و من با اين شخص چه معامله اى بكنم ، بگوييد تا انجام دهم . خواهى گفت چه اجبارى هست كه لفظ امر را به معناى اظهار نظر بگيريم ، جوابش اين است كه فرعون خود را بزرگترين پروردگار قبطيان ، و آنان را بندگان خود مىدانست و با اين حال مناسب نيست كه امر مذكور را به معناى فرمان بگيريم . مؤيد اين معنا اين است كه خداى تعالى در جاى ديگر از كلام مجيدش عين اين حرف را از حاضرين در مجلس فرعون حكايت كرده و فرموده : « قالَ الْمَلأُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ إِنَّ هذا لَساحِرٌ عَلِيمٌ يُرِيدُ أَنْ يُخْرِجَكُمْ مِنْ أَرْضِكُمْ فَما ذا تَأْمُرُونَ » « 1 » و از ظاهر آن بر مىآيد كه مراد از امر ايشان ، اين است كه به فرعون بگويند چنين و چنان كن . بعضى « 2 » از مفسرين گفته‌اند نيرو و قدرت معجزه موسى ، او را مبهوت و دهشت زده كرد ، به طورى كه تعجب قبلىاش از رسالت موسى و نيز تكبر خود را فراموش كرده ، آن چنان بيچاره و درمانده شد كه نفهميد چه بگويد و چگونه بگويد ؟ * ( « قالُوا أَرْجِه وَأَخاه وَابْعَثْ فِي الْمَدائِنِ حاشِرِينَ يَأْتُوكَ بِكُلِّ سَحَّارٍ عَلِيمٍ » ) * گويندگان اين سخن ، همان بزرگان قبطى بودند ، كه در مجلس فرعون حضور داشتند و كلمه « ارجه » - به سكون « ها » بنا به قرائت معروف - به معناى تاخير و از ماده ارجاء است و منظورشان اين بوده كه موسى و برادرش را مهلت بده و درباره آنان به سياست و شكنجه ، عجله و شتاب مكن و بفرست ساحران را جمع كنند تا با سحر خود ، عليه سحر موسى معارضه نمايند . كلمه « ارجه » به كسر « ها » و « ارجئه » با همزه و ضم « ها » قرائت شده و اين دو قرائت از قرائت معروف فصيحترند ، ولى بهر حال يك معنا مىدهند .

--> ( 1 ) گروهى از قوم فرعون گفتند كه اين شخص ساحرى سخت ماهر و دانا است . اراده آن دارد كه شما را از سر زمين خود بيرون كند اكنون در كار او چه دستور مىفرماييد . سوره اعراف ، آيه 110 . ( 2 ) منهج الصادقين ، ج 6 ، ص 442 .