حال و روزى دارند و چه شكنجه ها كه مىبينند ، و چون مىخواست ، به اين نكات اشاره كند ، گفت : « من المسجونين » و نگفت « لاسجننك » با اينكه تعبير دوم مختصرتر بود . * ( « قالَ أوَ لَوْ جِئْتُكَ بِشَيْءٍ مُبِينٍ » ) * گوينده اين جمله موسى ( ع ) است و مراد از « شىء مبين » چيزى است كه ادعاى او را روشن كند و آن عبارت است از آيت رسالت ، كه بر صحت ادعاى رسالتش دلالت كند ، نه صحت معارف الهى كه رسالتش براى آن است ، از قبيل توحيد و معاد و متعلقات آن ، براى اينكه بيانگر آن معارف ، حجت و برهان است و سيره انبياء در دعوتشان بر همين روش جريان داشته ، كه در جلد اول اين كتاب گفتارى پيرامون آن گذشت . و معناى جمله مورد بحث اين است كه موسى گفت : مرا از زندانيان مىكنى هر چند كه من چيزى ارائه دهم كه راستگويى و صدق ادعاى رسالتم را روشن سازد ؟ * ( « قالَ فَأْتِ بِه إِنْ كُنْتَ مِنَ الصَّادِقِينَ » ) * گوينده اين سخن فرعون است و سخن خود را متفرع بر سؤال موسى كرد ، كه از سؤالش برمىآمد نزد او چيزى است كه روشنگر ادعاى او است و به همين جهت فرعون دستور خود را مقيد كرد به جمله « اگر راست مىگويى » و حاصلش اين است كه پس حالا كه ادعا مىكنى چيزى بيانگر صدق ادعاى تو است ، آن را بياور اگر راست مىگويى . * ( « فَأَلْقى عَصاه فَإِذا هِيَ ثُعْبانٌ مُبِينٌ وَنَزَعَ يَدَه فَإِذا هِيَ بَيْضاءُ لِلنَّاظِرِينَ » ) * اين دو آيت ، دو معجزه است كه خداى تعالى در شب طور به موسى داد و كلمه « ثعبان » به معناى مار بسيار بزرگ است و اينكه فرمود : * ( « ثُعْبانٌ مُبِينٌ » ) * منظور اين است كه در مار بودنش احدى شك نمىكرد و مراد از « كندن دست » برون آوردن دست از گريبان است ، بعد از فرو كردن دست در آن هم چنان كه در سوره نمل ، آيه 12 و در سوره قصص ، آيه 32 به آن تصريح كرده است . * ( « قالَ لِلْمَلإِ حَوْلَه إِنَّ هذا لَساحِرٌ عَلِيمٌ يُرِيدُ أَنْ يُخْرِجَكُمْ مِنْ أَرْضِكُمْ بِسِحْرِه فَما ذا تَأْمُرُونَ » ) * گوينده اين سخن نيز فرعون است ، كه خودش دستور داد بياور آنچه را كه مىگويى بيانگر صدق ادعاى تو است ، چيزى كه هست او به اين اميد گفت بياور ، كه موسى ( ع ) چيزى بياورد كه براى او سوژه بهترى باشد ، ولى وقتى آن دو معجزه را آورد و فرعون ديد هيچ چاره اى ندارد ، ناچار متوسل به تهمت شد ، و آن جناب را ساحرى دانا خواند . و لذا دنباله تهمتش اضافه كرد كه او مىخواهد با سحر خودش شما را از سرزمينتان