السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

266

تفسير الميزان ( فارسي )

و نتوانند بلاگردان و يا يار شما باشند ، پس حكم عمومى الهى * ( « وَمَنْ يَظْلِمْ مِنْكُمْ نُذِقْه عَذاباً كَبِيراً » ) * با نفوذ و جريانى كه دارد كسى نمىتواند جلوگير و تاخير اندازنده آن شود ، پس شما به طور قطع چشنده عذاب خواهيد بود . * ( « وَما أَرْسَلْنا قَبْلَكَ مِنَ الْمُرْسَلِينَ إِلَّا إِنَّهُمْ لَيَأْكُلُونَ الطَّعامَ وَيَمْشُونَ فِي الأَسْواقِ . . . » ) * در اين آيه خداى تعالى از آن سؤالى كه مشركين در چند آيه قبل كرده بودند ، كه : « اين چه رسولى است كه غذا مىخورد و در بازارها راه مىرود ؟ » پاسخ مىدهد ، و در واقع اين پاسخ دوم آنان است پاسخ اول را آيه * ( « تَبارَكَ الَّذِي إِنْ شاءَ جَعَلَ لَكَ خَيْراً مِنْ ذلِكَ . . . » ) * و ملحقات آن يعنى جمله * ( « بَلْ كَذَّبُوا بِالسَّاعَةِ . . . » ) * متضمن بود ، و اين جواب دوم است كه حاصلش اين مىشود كه اين رسول ، اولين رسولى نيست كه خدا به سوى خلق فرستاده ، بلكه قبل از وى عده بسيارى از مرسلين را فرستاده كه همه عادت بشرى و جارى در بين مردم را داشتند ، يعنى طعام مىخوردند ، و در بازارها راه مىرفتند ، و باغى هم بر ايشان خلق نشده بود تا از آن بخورند ، و گنجى هم از آسمان بر ايشان نيفتاده ، و فرشته اى همراهشان نبود ، اين رسول هم مثل آن همه رسولان ، پس چيز نو ظهورى نياورده تا شما از او توقعاتى داشته باشيد ، كه از سايرين نداريد . پس آيه شريفه در معناى آيه « قُلْ ما كُنْتُ بِدْعاً مِنَ الرُّسُلِ وَما أَدْرِي ما يُفْعَلُ بِي وَلا بِكُمْ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا ما يُوحى إِلَيَّ » « 1 » و قريب المعنا با آيه « قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُوحى إِلَيَّ » « 2 » مىباشد حال اگر كسى بگويد : اين جواب در حقيقت پاسخى است از اعتراضى كه به خصوص رسول خدا كردند ، و اگر قرآن آن را متوجه تمام رسولان كرد ، كفار نيز مىتوانند اعتراض خود را متوجه رسالت همه رسولان كنند ، و رسالت همه را انكار نمايند ، هم چنان كه امتهاى گذشته همين كار را كردند و قرآن كريم اعتراضشان را حكايت نموده ، و فرموده است : « فَقالُوا أبَشَرٌ يَهْدُونَنا » « 3 » و نيز فرموده : « قالُوا إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُنا » « 4 » و نيز فرموده « ما هذا إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ ، يَأْكُلُ مِمَّا تَأْكُلُونَ مِنْه وَيَشْرَبُ مِمَّا تَشْرَبُونَ » « 5 » ، پس اين جواب قانع كننده نيست .

--> ( 1 ) بگو من در ميان رسولان رسولى نو ظهور نيستم ، و من نمىدانم كه با من و يا شما چه معامله اى مىشود ، من پيروى نمىكنم مگر آنچه را كه به من وحى مىشود . سوره احقاف ، آيه 9 . ( 2 ) بگو من تنها بشرى هستم مثل شما كه به من وحى مىشود . سوره كهف ، آيه 110 . ( 3 ) آيا بشرهايى ما را هدايت مىكنند ؟ سوره تغابن ، آيه 6 . ( 4 ) گفتند شما نيستيد مگر بشرى مانند ما . سوره ابراهيم ، آيه 10 . ( 5 ) اين نيست مگر بشرى مثل شما كه از آنچه مىخوريد مىخورد و از آنچه مىنوشيد مىنوشد . سوره مؤمنون ، آيه 33 .