السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

171

تفسير الميزان ( فارسي )

فرموده : « خدا هر كه را بخواهد به سوى نور خود هدايت مىكند » و اگر مقصود « وجود » بود كه همه موجودات به آن رسيده‌اند ، ديگر به موجود خاصى اختصاص نداشت ، بلكه مراد از آن نور ، نورى است خاص كه خداى تعالى آن را تنها به مؤمنين اختصاص داده و آن به طورى كه از كلام استفاده مىشود حقيقت ايمان است . هم چنان كه در ساير موارد قرآن كريم مىبينيم خداى سبحان اين نور خاص را به خود نسبت داده ، مثلا فرموده : « يُرِيدُونَ لِيُطْفِؤُا نُورَ اللَّه بِأَفْواهِهِمْ وَاللَّه مُتِمُّ نُورِه » « 1 » و نيز فرموده : « أوَ مَنْ كانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْناه وَجَعَلْنا لَه نُوراً يَمْشِي بِه فِي النَّاسِ كَمَنْ مَثَلُه فِي الظُّلُماتِ لَيْسَ بِخارِجٍ مِنْها » « 2 » و نيز فرموده : « يُؤْتِكُمْ كِفْلَيْنِ مِنْ رَحْمَتِه وَيَجْعَلْ لَكُمْ نُوراً تَمْشُونَ بِه » « 3 » و نيز فرموده : « أفَمَنْ شَرَحَ اللَّه صَدْرَه لِلإِسْلامِ فَهُوَ عَلى نُورٍ مِنْ رَبِّه » « 4 » و اين نور همان نور ايمان و معرفت است كه گفتيم خداوند به مؤمنين اختصاص داده تا در راه به سوى پروردگارشان از آن استفاده كنند . و مراد از آن قرآن نيست ، هم چنان كه بعضى « 5 » پنداشته‌اند براى اينكه آيه ، در مقام توصيف عموم مؤمنين است كه قبل از نزول قرآن چه وضعى داشتند و بعد از آن چه وضعى به خود گرفتند ، علاوه بر اين در چند جاى قرآن صريحا اين نور را وصف مؤمنين خوانده از آن جمله فرموده : « لَهُمْ أَجْرُهُمْ وَنُورُهُمْ » « 6 » و نيز فرموده « يَقُولُونَ رَبَّنا أَتْمِمْ لَنا نُورَنا » « 7 » و معنا ندارد كه قرآن وصف مؤمنين باشد ، و اگر به اعتبار معارفى كه قرآن براى آنان كشف مىكند در نظر گرفته شود ، باز به همان معنايى كه ما گفتيم بر مىگردد .

--> ( 1 ) مىخواهند نور خداى را با دهنهايشان خاموش كنند ، ولى خدا نور خود را تمام و تكميل خواهد كرد . سوره صف ، آيه 8 . ( 2 ) آيا كسى كه مرده بود ، و ما او را زنده كرديم ، و برايش نورى قرار داديم ، كه با آن نور در ميان مردم مشى مىكند ، مثلش مثل كسى است كه در ظلمتهايى باشد كه از آن بيرون شدنى نباشد . سوره انعام ، آيه 122 . ( 3 ) تا به شما دو برابر از رحمت خود دهد ، و براى شما نورى قرار دهد كه با آن زندگى كنيد . سوره حديد ، آيه 28 . ( 4 ) آيا كسى كه خدا سينه اش را براى پذيرفتن اسلام استعداد و وسعت داده ، و در نتيجه داراى نورى از پروردگارش شده . سوره زمر ، آيه 22 . ( 5 ) مجمع البيان ، ج 7 ، ص 142 به نقل از ابن عباس . ( 6 ) سوره حديد ، آيه 19 . ( 7 ) پروردگارا نور ما را تكميل و تمام كن . سوره تحريم ، آيه 80 .