السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

107

تفسير الميزان ( فارسي )

معناى امر بين دو امر و حد وسط آن دو است و در آيه به معناى ثواب و عقاب بين دنيا و آخرت است ، و امام صادق ( ع ) فرمود : به خدا سوگند من بر شما نمىترسم مگر از برزخ ، چون وقتى كار دست ما بيفتد ، ما به شما اولى خواهيم بود « 1 » ( يعنى آن گاه كه در قيامت اجازه شفاعت به ما بدهند غير از شما را بر شما مقدم نمىداريم ) . مؤلف : ذيل اين روايت را كلبى در كافى به سند خود از عمرو بن يزيد ، از آن جناب روايت كرده « 2 » . و نيز در همان كتاب مىگويد : على بن الحسين ( ع ) فرمود : قبر يا باغى است از باغات بهشت ، و يا حفره و گودالى است از گودالهاى آتش « 3 » . و در كافى به سند خود از ابى ولاد الحناط ، از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه گفت : به آن جناب گفتم : فدايت شوم روايت مىكنند كه ارواح مؤمنين در سنگدان مرغانى سبز ، پيرامون عرش طيران مىكنند ، فرمود : نه ، مؤمن نزد خدا گرامىتر از اين است كه او را در سنگدان مرغ جاى دهد ، ليكن در بدنهايى مانند همين بدنها حلول مىكند « 4 » . و نيز در آن كتاب به سند خود از ابى بصير روايت كرده كه گفت : امام صادق ( ع ) فرمود : ارواح مؤمنين در باغى از بهشت قرار دارند ، و از طعام آن مىخورند و از آب آن مىنوشند ، و مىگويند : پروردگارا قيامت را براى ما به پا كن و آنچه به ما وعده داده اى منجر فرما ، و آخر ما را به اولمان ملحق ساز « 5 » . و نيز در همان كتاب به سند خود از ابى بصير از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه فرمود : ارواح نيز مانند اجسادند ، در باغى از بهشت قرار گرفته و با يكديگر آشنايى و گفتگو دارند ، و چون روحى بر ارواح ديگر وارد شود ، آن ارواح به يكديگر مىگويند فعلا با او حرف نزنيد ، بگذاريد تا خستگى دركند ، چون از هولى عظيم گذشته است ، سپس از او احوال دوستان و فاميل خود را مىپرسند كه فلانى چطور بود ؟ آن ديگرى چكار مىكرد ؟ اگر در پاسخ بگويد : زنده بود اميدوار آمدنش مىشوند ، و اگر بگويد : مرده مىفهمند كه دوزخى شده ، و ديگر او را نمىبينند ، با خود مىگويند : سقوط كرد ، سقوط كرد « 6 » . مؤلف : اخبار در مساله برزخ و تفاصيل آنچه بر سر مؤمنين و غير مؤمنين مىآيد بسيار

--> ( 1 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 94 . ( 2 ) فروع كافى ، ج 3 ، ص 242 ، ح 3 . ( 3 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 94 . ( 4 و 5 و 6 ) فروع كافى ، ج 3 ، ص 244 ، ح 1 و 2 و 3 .