مادى آن است تا بدين وسيله فرد فرد بشر را امتحان كند و سعادتمندان از ديگران متمايز شوند . و به همين منظور نسلها را يكى پس از ديگرى به وجود مىآورد و متاعهاى زندگى را كه در زمين است ، در نظرشان جلوه مىدهد ، آن گاه آنان را به اختيار خود وا مىگذارد تا آزمايش تكميل گردد . بعد از اتمام آن ، ارتباط مزبور را كه ميان آنان و آن موجودات بود بريده ، از اين عالم كه جاى عمل است به آن نشاه كه سراى حساب است ، منتقلشان مىكند ، هم چنان كه فرموده : « وَلَوْ تَرى إِذِ الظَّالِمُونَ فِي غَمَراتِ الْمَوْتِ وَالْمَلائِكَةُ باسِطُوا أَيْدِيهِمْ أَخْرِجُوا أَنْفُسَكُمُ . . . وَلَقَدْ جِئْتُمُونا فُرادى كَما خَلَقْناكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَتَرَكْتُمْ ما خَوَّلْناكُمْ وَراءَ ظُهُورِكُمْ وَما نَرى مَعَكُمْ شُفَعاءَكُمُ الَّذِينَ زَعَمْتُمْ أَنَّهُمْ فِيكُمْ شُرَكاءُ لَقَدْ تَقَطَّعَ بَيْنَكُمْ وَضَلَّ عَنْكُمْ ما كُنْتُمْ تَزْعُمُونَ » « 1 » . پس حاصل معناى آيه اين شد كه : اعراض ايشان از دعوت و انذار و تبشيرت باعث تاسف بيش از حد تو نشود ، و اگر مىبينى كه سرگرم تمتع از امتعه حيات مادىاند ، ناراحت مباش ، زيرا اينها اولين مردمى نيستند كه چنين هستند و كارى هم نمىتوانند بكنند ، بلكه نه تنها نمىتوانند كارى صورت دهند بلكه همين اعراض و سرگرمى به متاع دنيا خود آزمايش الهى است كه ايشان را مسخر كرده است . آرى اين ماييم كه بشر را در روى زمين منزل و متاعهاى آن را در نظرش جلوه داديم ، كه بينندگان را مفتون خود كند تا نفوسشان مجذوب گشته امتحان ما صورت گيرد و معلوم شود كه كدامشان بهتر عمل مىكنند ، و آن گاه پس از اتمام امتحان ، به تحقيق كه همين ما زمين و آنچه را كه در آن است به صورت سرزمين خشك و فاقد چيزى كه مايه رغبت باشد ، در مىآوريم . پس ناگفته پيداست كه خداى سبحان از همه بشر ايمان نخواسته تا ايمان نياوردن عده اى به معناى شكست خوردنش باشد ، و استمرارشان در كفر و ضلالت به معناى مغلوب شدن خدا باشد ، و از اين جهت تو ناراحت شوى ، بلكه همين سرنوشت را ، خود او برايشان تنظيم نموده تا امتحانشان كند پس در هر حال خدا در آنچه خواسته غالب است . از آنچه گذشت اين معنا روشن گرديد كه جمله * ( « وَإِنَّا لَجاعِلُونَ ما عَلَيْها صَعِيداً جُرُزاً » ) * از باب استعاره به كنايه است ، و مراد از آن ، قطع رابطه تعلق بين انسان و متاعهاى زندگى زمينى است .

--> ( 1 ) يعنى اگر ببينى كه ستمكاران در گردابهاى مرگند و فرشتگان دستهاى خويش را گشوده كه جانهاى خويش بر آريد . . . شما تك تك همانطور كه نخستين بار خلقتان كرديم پيش ما آمده‌ايد و آنچه را به شما عطا كرده بوديم پشت سر گذاشته‌ايد واسطه هايتان را كه مىپنداشتيد در عبادت شما شريكند با شما نمىبينم ، روابط شما گسيخته و آنچه مىپنداشتيد نابود شده است . سوره انعام ، آيه 93 و 94 .