السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

170

تفسير الميزان ( فارسي )

به همين حساب مىتوان گفت كسى كه تسبيح موجودات يا حمد و يا شهادت آنها برايش محسوس شده در نخست حقيقت معناى تسبيح و حمد و شهادت برايش كشف شده ، و پس از كشف آن حس باطنى آن را در صورت الفاظى شنيدنى در آورده ، و آن الفاظ همان معانى را افاده كرده و در نتيجه صاحب كشف به گوش خود هم شنيده است ( و خدا داناتر است ) . و در الدر المنثور است كه ابو يعلى و ابن ابى حاتم ( وى روايت را صحيح دانسته ) و ابن مردويه و ابو نعيم و بيهقى هر دو در كتاب دلائل از اسماء دختر ابى بكر روايت كرده‌اند كه گفت : وقتى آيه : « تَبَّتْ يَدا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ » نازل شد عوراء كه او را ام جميل هم مىگفتند ولوله كنان در حالى كه لاشه سنگى در دست داشت نزد رسول خدا ( ص ) آمد و زير لب مىگفت : « مذمما ابينا ، و دينه قلينا ، و امره عصينا » . رسول خدا ( ص ) نشسته بود ابى بكر هم پهلويش بود ، عرض كرد : اين دارد مىآيد ، و من مىترسم تو را ببيند ، فرمود : او مرا نخواهد ديد آن گاه آيه اى از قرآن را خواند ، و خود را از شر او حفظ كرد ، و در اين باره است كه خداى تعالى مىفرمايد : * ( « وَإِذا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ جَعَلْنا بَيْنَكَ وَبَيْنَ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالآخِرَةِ حِجاباً مَسْتُوراً » ) * ام جميل هم چنان نزديك آمد تا ايستاد بالاى سر ابى بكر و گفت : شنيده‌ام كه رفيقت مرا هجو كرده ، ابو بكر گفت نه به پروردگار اين خانه سوگند او تو را هجو نكرده ، ام جميل راه خود را گرفت و رفت در حالى كه مىگفت : قريش خوب مىداند كه من دخترى آقاى اويم « 1 » . مؤلف : اين معنا به طريق ديگرى نيز از اسماء و از ابى بكر و ابن عباس به طور مختصر نقل شده ، و آن را مجلسى هم در بحار قرب الاسناد از حسن بن ظريف از معمر از حضرت رضا از پدرش از جدش ( ع ) در ضمن حديثى كه فهرست معجزات رسول خدا ( ص ) را مىشمارد روايت كرده‌اند « 2 » . در ذيل آيه : * ( « وَإِذا ذَكَرْتَ رَبَّكَ . . . » ) * ] و در تفسير عياشى از زراره از يكى از آن دو بزرگوار « يعنى امام باقر و امام صادق ( ع ) » روايت كرده كه در تفسير آيه شريفه « بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » فرموده : اين آيه سزاوارترين آيه ايست كه آن را بلند بخوانند ، و اين همان آيه است كه خداى تعالى در باره اش فرمود : « * ( وَإِذا ذَكَرْتَ رَبَّكَ فِي الْقُرْآنِ وَحْدَه ) * بسم اللَّه الرحمن الرحيم * ( وَلَّوْا عَلى أَدْبارِهِمْ نُفُوراً ) * »

--> ( 1 ) الدر المنثور ، ج 4 ص 184 . ( 2 ) بحار الأنوار .